“Ông ấy mua vé số suốt 20 năm, chưa bao giờ trúng giải to… Vậy mà khi ông qua đời, tôi mới phát hiện ra một bí mật khiến tôi chết lặng.” – Bà Hoa (55 tuổi) nghẹn ngào kể lại.
Từ ngày còn trẻ, ông Hùng – chồng bà Hoa – đã có một thói quen đặc biệt: mỗi tuần đều ra quầy nhỏ đầu ngõ mua một tấm vé số. Ông không bao giờ bỏ lỡ, dù trời mưa gió hay bận rộn đến đâu. Người trong xóm ai cũng biết, nhiều khi còn trêu:
– “Ông Hùng chắc sắp đổi đời rồi!”
Ông chỉ cười hiền:
– “Mua cho vui, biết đâu một ngày nào đó trời thương.”
Bà Hoa nhiều lần càm ràm: “Tiền ấy mà để mua thêm ký gạo, chai dầu thì có phải hơn không.” Nhưng ông chỉ im lặng, dúi tấm vé số vào ngăn ví cũ sờn mép. Dần dần, bà cũng quen, coi đó như một phần đời thường của chồng.
Hai mươi năm trôi qua, gia đình chẳng khá giả hơn. Ông Hùng vẫn đi phụ hồ, bà Hoa bán rau ngoài chợ. Con trai lớn làm tài xế, con gái út vừa vào đại học. Cả nhà chật vật nhưng yên ổn. Bà Hoa nghĩ, có lẽ ông mua vé số chỉ như một thói quen nhỏ để tự an ủi mình sau những ngày làm việc nhọc nhằn.
Thế rồi, một buổi sáng cuối đông, ông Hùng đột ngột ngã quỵ. Dù gia đình cố gắng đưa đi bệnh viện, ông không qua khỏi. Tang lễ diễn ra giản dị. Sau khi khách khứa vãn, căn nhà nhỏ chỉ còn lại tiếng thở dài của bà Hoa. Trong lúc thu dọn di vật của chồng, bà mở chiếc ví da cũ kỹ – thứ mà ông Hùng luôn mang bên mình – và nhìn thấy một xấp vé số ngay ngắn, được kẹp thành từng năm.
Ban đầu bà chỉ lật qua cho đỡ nhớ ông, nhưng rồi ánh mắt bà dừng lại ở một cuốn sổ nhỏ kẹp trong đó. Trên từng trang, ông Hùng ghi chi chít ngày tháng, số vé đã mua, dãy số trúng giải… Cẩn thận, ngay ngắn, tỉ mỉ đến từng con số.
Điều khiến bà Hoa chết lặng chính là ở trang cuối cùng: những con số quen thuộc trùng khớp với kết quả của một kỳ xổ số lớn cách đây… 7 năm. Giải thưởng khi ấy lên tới hàng tỷ đồng.
Bà lẩm bẩm, run rẩy:
– “Trời ơi… Sao ông không nói gì với tôi?”
Đêm đó, bà Hoa không sao ngủ được. Câu hỏi xoáy vào tim bà: nếu như ông đã trúng số từ bảy năm trước, tại sao cuộc sống gia đình vẫn lam lũ đến vậy? Tại sao ông chưa bao giờ nói ra?
Sáng hôm sau, bà tìm lại tất cả các tập vé số cũ. Đúng như cuốn sổ ghi chép, ở một phong bì vàng kẹp giữa ngăn kéo, bà tìm thấy tấm vé số năm ấy. Nó vẫn còn nguyên, có dấu đỏ xác nhận. Chắc chắn đây chính là tấm vé số trúng giải đặc biệt.
Bà choáng váng. Với số tiền thưởng đó, cả gia đình đã có thể thoát khỏi cảnh nợ nần, có một mái nhà khang trang, con cái không phải lo từng đồng đóng học phí. Thế nhưng, ông Hùng lại chọn im lặng, tiếp tục sống cuộc đời tằn tiện.
Một người bạn cũ của ông Hùng, bác Tư – hàng xóm lâu năm – sau khi nghe chuyện, chỉ khẽ thở dài:
– “Ông ấy tốt lắm, chị à. Có lẽ tiền đó, ông đã làm việc nghĩa mà chẳng muốn ai biết.”
Bà Hoa ngơ ngác. Rồi bà nhớ lại những lần ông Hùng đi làm về muộn, có khi cả tháng không đưa thêm đồng nào về nhà. Bà từng nghi ngờ ông “ăn chơi”, nhưng ông chỉ lắc đầu, mệt mỏi cười.
Khi dò lại sổ tay, bà nhận ra nhiều ghi chú khác: những khoản tiền nhỏ được gạch ngang, kèm theo tên một vài người trong xóm – cô Liễu bán hàng rong, chú Sáu xe ôm, thậm chí cả khoản học phí của một đứa bé mồ côi ở làng bên. Mọi thứ bỗng sáng rõ.
Hóa ra, từ ngày trúng số, ông Hùng đã lặng lẽ chia số tiền đó giúp đỡ những mảnh đời nghèo khó quanh mình. Ông không mua xe hơi, không xây nhà lầu, mà chỉ lặng lẽ “gieo” số tiền ấy vào những mảnh đất cằn khô của cuộc đời người khác.
Bà Hoa vừa bàng hoàng vừa tủi thân. Suốt bao năm, bà và các con không hề hay biết. Bà muốn trách, nhưng rồi nước mắt cứ trào ra:
– “Sao ông lại chọn im lặng đến thế…”
Sau khi biết bí mật ấy, bà Hoa sống những ngày dài ngổn ngang cảm xúc. Một phần trong bà dấy lên niềm tự hào – chồng mình hóa ra là một người vĩ đại thầm lặng. Nhưng cũng có một khoảng trống sâu hoắm: giá như ông chia sẻ với bà, giá như bà được cùng ông quyết định, có lẽ gia đình đã không phải chịu quá nhiều thiếu thốn.
Một buổi chiều, khi dọn lại góc nhà kho, bà tìm thấy thêm một hộp gỗ nhỏ. Bên trong là vài lá thư ông viết nhưng chưa bao giờ gửi đi. Trong một bức thư, ông viết:
“Anh biết em vất vả, nhiều khi trách móc. Nhưng anh tin, cuộc sống không chỉ dành để lo cho mình. Nếu có cơ hội, anh muốn dùng nó để san sẻ cho người khác. Có thể em sẽ giận anh, nhưng mong em hiểu, anh chỉ muốn sống một đời ý nghĩa.”
Bà Hoa đọc đi đọc lại, bàn tay run run. Giữa nỗi đau mất mát, bà như được thấy ông vẫn hiện hữu, hiền hậu và kiên định như xưa.
Từ hôm ấy, bà không còn trách ông nữa. Bà tiếp tục gánh hàng ra chợ, nhưng trong ánh mắt có điều gì đó thay đổi. Thỉnh thoảng, bà lặng lẽ để thêm ít rau cho một người mua nghèo, hay gửi phần tiền lời cho quỹ học bổng của trường làng.
Câu chuyện về ông Hùng lan ra, nhiều người trong xóm bàng hoàng rồi xúc động. Họ nhớ lại những lần được ông giúp đỡ, những buổi ông âm thầm trả tiền viện phí hay đưa chiếc phong bì nhỏ mà không ai biết nguồn gốc.
Có người bảo:
– “Ông ấy sống như trúng số không phải cho mình, mà cho cả làng.”
Một tối, khi gió hiu hiu thổi qua mái ngói cũ, bà Hoa ngồi trước hiên, nhìn chồng vé số mà ông để lại. Bà chợt nảy ra ý nghĩ: liệu có nên tiếp tục mua vé số thay ông, như một cách giữ lại thói quen xưa? Hay nên dừng lại, để khép lại vòng quay định mệnh đó?
Bà khẽ mỉm cười, nước mắt lăn dài. Câu trả lời bà chưa rõ, nhưng bà biết chắc một điều: từ nay, cuộc đời bà sẽ không còn giống trước.
Và ở đâu đó, giữa đêm khuya tĩnh lặng, bà như nghe tiếng ông thì thầm:
– “Chỉ cần em sống tốt, đó đã là trúng số rồi.”
Cái kết mở: Liệu bà Hoa có tiếp tục bước đi trên con đường mà chồng bà đã chọn – sống cho người khác – hay sẽ rẽ sang một hướng khác để chăm lo cho gia đình? Câu hỏi ấy vẫn còn bỏ ngỏ…