TPHCM – Cá nhân và hộ gia đình cư trú trong vùng phát thải thấp ở trung tâm không được đăng ký mới xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu xăng.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông do Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TPHCM (thuộc Sở Xây dựng) xây dựng và đề xuất.
Đề án đề xuất thí điểm thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ – Low Emission Zone) tại khu vực trung tâm TPHCM vào năm 2026. Phạm vi khu vực này được khoanh vùng bởi 15 cây cầu và 17 tuyến đường chính, hình thành một “vành đai kiểm soát khí thải”.
Trong vùng phát thải thấp, đề án đề xuất có quy định hạn chế đăng ký mới đối với các loại xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Cá nhân, hộ gia đình sinh sống trong vùng phát thải thấp không được đăng ký xe mô tô, xe gắn máy mới sử dụng nhiên liệu xăng.
Đề án cũng đề xuất UBND TPHCM kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét ban hành quy định về niên hạn sử dụng xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng. Sau một thời gian hoặc quãng đường nhất định, xe sẽ phải được thanh lý.
Đề án đề xuất tham khảo quy định của Trung Quốc, trong đó xe máy xăng phải thanh lý sau 13 năm sử dụng hoặc sau khi chạy 120.000 km, hoặc bị trượt kiểm định khí thải/an toàn ba lần liên tiếp – tùy theo điều kiện nào đến trước.
Để đảm bảo khả năng thực thi và tỉ lệ tuân thủ cao, đề án đề xuất chính quyền thành phố triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính.
Người dân thanh lý xe theo quy định sẽ được bồi hoàn khoảng 70% giá trị còn lại của phương tiện. Khi mua xe máy điện mới, người dân có thể được trợ cấp 10% giá trị xe, nhưng không quá 5 triệu đồng.
Để có cơ sở thực hiện, đề án đề xuất trong năm 2025 cần ban hành quy định chính thức về việc hạn chế đăng ký mới xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực vùng phát thải thấp.
Theo lộ trình, từ năm 2026, sau khi thiết lập vùng phát thải thấp tại trung tâm thành phố, các loại xe ôtô thương mại không đạt chuẩn khí thải Euro 4 và xe máy kinh doanh dịch vụ không đạt chuẩn Euro 2 sẽ bị hạn chế lưu thông trong khu vực này. Riêng xe tải hạng nặng chạy dầu diesel sẽ bị cấm hoàn toàn.
Thay vào đó, thành phố sẽ ưu tiên các phương tiện thân thiện với môi trường như xe sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, phương tiện không phát thải, xe được cấp phép đặc biệt hoặc thuộc diện ưu tiên.
Từ giai đoạn 2027 – 2032, đề án đề xuất mở rộng vùng phát thải thấp, hạn chế tất cả các xe máy không đạt chuẩn Euro 2 và ôtô dưới Euro 4 lưu thông trong khu vực trung tâm.
Sau năm 2032, tiêu chuẩn khí thải sẽ tiếp tục được nâng lên và phạm vi vùng phát thải thấp được mở rộng ra đến khu vực Vành đai 1.
