Ngọc Mai 28 tuổi, về làm dâu nhà anh Trần Quốc Huy 32 tuổi được gần một năm. Lúc yêu, Huy hiền, nói chuyện nhỏ nhẹ, luôn đứng về phía Mai. Nhưng sau cưới, cái hiền ấy như bị mẹ anh – bà Lệ – khóa lại trong một chiếc tủ vô hình. Bà Lệ kỹ tính, thích sai bảo, coi con dâu như “người vào nhà” phải biết điều. Mai nhịn nhiều, nhưng đến tối hôm đó, mọi thứ vỡ ra chỉ vì… một bát canh.
Bà Lệ bảo Mai nấu canh chua cá, nhưng Mai lỡ tay cho hơi nhiều me. Bà nhăn mặt, gõ muỗng xuống bàn: “Nấu thế này mà cũng gọi là biết làm dâu? Ở nhà mẹ cô không dạy à?” Mai đỏ mặt. Cả ngày cô đi làm về muộn, mệt rã rời, lại phải dọn dẹp, giặt đồ, nấu ăn. Cô cố nuốt xuống, nhưng câu “mẹ cô không dạy” như tát thẳng vào lòng tự trọng.
“Con xin lỗi vì canh chua, nhưng mẹ nói vậy con buồn. Con cũng đi làm như anh Huy, con không phải người ăn không.” Mai nói, giọng run nhưng rõ ràng.
Bà Lệ đứng phắt dậy: “Cãi à? Nhà này tao nói là luật. Mày muốn ngang hả?”
Mai nhìn Huy, chờ một câu bênh vực. Huy tránh ánh mắt, miệng nói nhỏ: “Em xin lỗi mẹ đi, cho yên chuyện.”
Cái “cho yên chuyện” khiến Mai nghẹn đắng. Cô không xin lỗi nữa. Cô đứng dậy, định đi vào phòng, thì bà Lệ quát: “Con dâu hỗn thì cho ra ngoài mà ngồi! Huy, khóa cửa kho lại, cho nó biết thân!”
Mai tưởng mình nghe nhầm. Nhà họ có một căn kho phía sau – chứa đồ cũ, thùng carton, mùi ẩm mốc. Huy do dự vài giây, nhưng dưới ánh mắt sắc như dao của mẹ, anh bước tới kéo tay Mai. Cô giật ra: “Anh điên à?”
“Mai… em đừng làm lớn chuyện.” Huy lầm bầm, rồi… đẩy cô vào kho. Cửa sắt kéo rầm một tiếng. Một tiếng “cạch” lạnh người của ổ khóa.
Trong bóng tối, Mai nghe tiếng bà Lệ nói vọng: “Cho nó ngủ đó. Sáng mở ra, nó sẽ biết sợ.”
Mai ngồi bệt xuống nền xi măng lạnh, ôm gối. Cô gọi tên chồng, gọi đến khản cổ. Bên ngoài im lặng. Chỉ còn tiếng mưa lộp bộp và mùi ẩm mốc quện vào từng hơi thở.
Sáng hôm sau, trời vừa hửng, Huy bước ra sân với đôi mắt thâm quầng vì ngủ không yên. Anh cầm chìa khóa, tay run run. Trong đầu anh hiện lên hình ảnh Mai co ro trong kho. Anh tự nhủ: “Mở ra rồi xin lỗi, mọi chuyện sẽ qua.”
Nhưng khi ổ khóa vừa bật, cánh cửa vừa hé, Huy đứng chết lặng. Chân anh mềm nhũn. Toàn thân run bắn.
Trước mắt anh là một cảnh tượng khiến anh không dám tin: Mai không nằm trong kho như anh tưởng. Cô đứng thẳng, áo quần lấm bụi, mắt đỏ nhưng bình tĩnh đến đáng sợ. Trên tay cô là chiếc điện thoại đang bật ghi âm, và bên cạnh là người hàng xóm – chú Tư – đang nhìn Huy bằng ánh mắt lạnh tanh.
Mai nói, giọng khàn nhưng sắc: “Anh khóa cửa tôi lại… Giờ anh giải thích với mọi người đi.”
Huy cảm giác như có ai bóp chặt cổ. Chú Tư – người ở sát vách, làm tổ trưởng dân phố – khoanh tay đứng cạnh Mai, mặt nghiêm. Từ phía sau lưng chú, vài người hàng xóm đã lấp ló nhìn sang, vì tiếng cửa kho mở mạnh và tiếng nói dứt khoát của Mai. Huy bối rối nhìn vợ, rồi quay sang nhìn mẹ. Bà Lệ từ trong bếp bước ra, còn chưa kịp hiểu chuyện gì thì đã thấy “đám đông” tụ lại.
“Có chuyện gì mà tụ tập vậy? Ai cho đứng trước nhà tôi?” Bà Lệ gắt.
Mai không nhìn bà. Cô nhìn thẳng Huy, như muốn hỏi: “Anh còn né được nữa không?” Huy lắp bắp: “Mai… em… em gọi chú Tư qua làm gì? Chuyện trong nhà mình…”
“Chuyện trong nhà, nên anh có quyền nhốt vợ trong kho à?” Chú Tư cắt lời, giọng trầm. “Tối qua tôi nghe tiếng kêu. Tôi sang gõ cửa, gọi mãi không ai ra. Đến gần nửa đêm, tôi mới nghe tiếng cô Mai gọi từ trong kho.”
Bà Lệ tái mặt một thoáng rồi nhanh chóng lấy lại vẻ cứng rắn: “Nó hỗn thì cho nó tự kiểm điểm. Tôi dạy con dâu thôi. Nhốt gì mà nhốt!”
Mai cười khan, tiếng cười không vui chút nào. “Tối qua con gọi anh Huy, gọi mẹ, gọi đến khản cổ. Mẹ nói ‘cho nó ngủ đó’. Con có ghi âm đây.” Nói rồi Mai đưa điện thoại lên. Trên màn hình là ứng dụng ghi âm, thời lượng dài. Cô không bật cho mọi người nghe ngay, nhưng chỉ cần cái bằng chứng ấy tồn tại, nó đã đủ khiến không khí đổi khác.
Huy bần thần. Anh nhớ rõ mình khóa cửa, rồi vào phòng nằm, nhưng cả đêm trằn trọc. Có lúc anh muốn dậy mở kho, nhưng nghe mẹ nói: “Đàn bà phải trị từ đầu, không nó leo lên đầu.” Anh lại sợ mẹ giận. Anh chọn cách im. Và im lặng của anh biến thành đồng lõa.
Mai kể lại: Sau khi bị nhốt, cô ngồi dựa tường, cố giữ bình tĩnh để thở đều. Điện thoại còn 12% pin. Cô bật chế độ tiết kiệm, nhắn tin cho Huy: “Mở cửa. Em khó thở.” Tin nhắn không được trả lời. Cô gọi, chỉ nghe chuông rồi tắt. Lúc đó cô mới hiểu: đêm ấy, không ai định cứu cô.
Kho nhà Huy không kín hoàn toàn. Có một ô thông gió nhỏ sát mái, đủ để lọt tiếng nói. Mai bèn đứng lên, kê thùng carton cũ, trèo lên gọi ra ngoài: “Chú Tư ơi! Cứu con với!” Lần đầu chỉ có tiếng mưa. Lần thứ hai, có tiếng chân người. Chú Tư cầm đèn pin sang, hỏi vọng: “Ai đó?” Mai như vớ được phao, kể nhanh: “Con bị khóa trong kho, con là Mai – vợ thằng Huy.” Chú Tư gõ cửa chính, gọi, nhưng nhà im lìm. Chú không dám phá cửa ngay vì sợ mang tiếng “xâm nhập”, nhưng cũng không thể bỏ mặc.
Chú Tư gọi thêm chị Hạnh hàng xóm và anh Bình – người hay chạy xe đêm. Ba người đứng ngoài, tiếp tục gõ cửa và gọi. Lúc ấy, Mai run vì lạnh nhưng vẫn cố nói rõ ràng: “Chú ơi, con không làm gì sai mà bị nhốt. Con sợ quá. Chú cho con nhờ gọi công an phường cũng được.” Chú Tư nghe đến “công an” thì quyết định: phải làm tới nơi tới chốn.
Chú gọi điện cho tổ bảo vệ dân phố trực, rồi gọi luôn cho Huy. Lần đầu Huy không bắt máy. Lần thứ hai, anh bắt với giọng ngái ngủ. Chú Tư hỏi thẳng: “Nhà có ai bị nhốt trong kho không?” Huy ấp úng: “Dạ… cô ấy… chỉ… chỉ để bình tĩnh.” Chú Tư gằn giọng: “Mở ngay. Không thì tôi gọi phường xuống.”
Cuối cùng, gần một giờ sáng, cửa kho mới được mở. Nhưng không phải Huy mở. Huy sợ mẹ biết mình “mềm”, anh lẻn ra sau nhà, mở khóa rồi kéo Mai ra, miệng thì thào: “Về phòng đi, đừng làm lớn chuyện.” Mai bước ra, cả người lạnh buốt, hai bàn tay bám đầy bụi. Cô nhìn anh, ánh mắt như bị ai rút cạn niềm tin. Cô không về phòng. Cô quay sang nhìn chú Tư và chị Hạnh, nói rất nhỏ: “Con cảm ơn. Con xin nhờ chú làm chứng… nếu mai mốt có chuyện.”
Chú Tư nghe vậy, khựng lại. “Cô tính làm gì?”
Mai bình thản: “Con sẽ không chịu cảnh này nữa.”
Đó là lý do sáng nay, trước khi Huy kịp “dàn xếp”, Mai đã sang nhà chú Tư từ sớm, nhờ chú qua chứng kiến lúc mở kho và nhắc lại chuyện đêm qua. Mai biết: nếu chỉ hai vợ chồng nói với nhau, Huy sẽ hứa hẹn, rồi lại “cho yên chuyện”. Nhưng có người ngoài, có nhân chứng, có ghi âm, mọi thứ không còn dễ che đậy.
Bà Lệ nhìn quanh, thấy ánh mắt hàng xóm không còn nể nang. Bà đổi giọng, chuyển sang đổ lỗi: “Nó cãi tôi trước. Nó làm tôi tức. Tôi già rồi, nó không biết nhường!”
Mai đáp, từng chữ rõ như đặt xuống đất: “Con nhường rất nhiều. Nhưng nhường không có nghĩa là để người ta chà đạp. Mẹ nói con hỗn, con chịu. Nhưng mẹ bảo khóa con trong kho, và anh Huy làm theo… đó là sai.”
Huy nuốt khan. Anh muốn nói “anh xin lỗi”, nhưng cổ họng nghẹn. Bà Lệ lườm con trai: “Con đứng đó làm gì? Đuổi họ về đi!”
Chú Tư thở dài. “Tôi không muốn can thiệp sâu. Nhưng chuyện nhốt người trong kho, dù là vợ chồng, là chuyện nghiêm trọng. Tối qua tôi đã ghi lại thời điểm gọi cửa, có người làm chứng. Nếu gia đình không giải quyết ổn thỏa, tôi phải báo phường.”
Đám đông xì xào. Huy cảm thấy xấu hổ như bị lột trần. Nhưng điều làm anh sợ hơn là ánh mắt Mai: không còn van xin, không còn hy vọng, chỉ còn sự tỉnh táo lạnh lẽo. Anh hiểu: chỉ một bước nữa, cô sẽ rời khỏi nhà này thật.
Mai nhìn Huy lần cuối trong buổi sáng đó và nói: “Huy, em cho anh cơ hội nói một câu. Anh chọn đứng về phía em hay vẫn chọn ‘cho yên chuyện’?”
Trong khoảnh khắc ấy, Huy thấy cả cuộc hôn nhân nằm gọn trong một câu hỏi. Anh nhớ ngày cưới, anh từng hứa trước bàn thờ gia tiên rằng sẽ “che chở vợ”. Nhưng “che chở” của anh mấy tháng qua chỉ là kéo Mai xuống cho vừa ý mẹ, rồi bảo: “Em nhịn chút đi.” Anh tưởng đó là cách giữ hòa khí. Anh không nhận ra hòa khí đó được xây bằng sự chịu đựng của một người.
Huy liếc mẹ. Bà Lệ đứng thẳng, vai hơi rung vì tức, nhưng vẫn cố giữ thể diện trước hàng xóm. Bà tin mình đúng, tin rằng “dạy” con dâu là chuyện nội bộ. Bà nhìn Huy như ra lệnh: “Nói đi.”
Còn Mai đứng đối diện, lưng thẳng, mắt đỏ nhưng không khóc. Cô chờ một lựa chọn, không phải lời xin lỗi suông.
Huy hít sâu. “Chú Tư, chị Hạnh… mọi người… cho con nói.” Giọng anh run, nhưng lần này không phải vì sợ hàng xóm. Anh run vì lần đầu, anh chuẩn bị nói trái ý mẹ.
“Đêm qua… con sai. Con đã khóa cửa kho. Con nghe lời mẹ mà không nghĩ đến cảm giác của vợ. Con xin lỗi Mai. Xin lỗi chú Tư vì đã làm phiền.” Huy cúi đầu.
Bà Lệ bật lên: “Mày xin lỗi nó? Mày làm tao mất mặt trước thiên hạ!”
Huy ngẩng lên, mắt đỏ. “Mẹ… con mất mặt vì con làm sai, không phải vì Mai.” Câu nói ấy như một cái tát ngược lên thói quen “mẹ nói là luật” trong nhà. Bà Lệ sững lại vài giây, rồi giọng bà cao vút: “Tao nuôi mày bao năm, mày vì đàn bà mà cãi tao?”
“Mai là vợ con.” Huy nói chậm rãi, như tự nhắc mình. “Con không thể để chuyện nhốt người xảy ra nữa.”
Chú Tư gật đầu, rồi nhìn Mai: “Cô Mai, giờ cô tính sao? Tôi chỉ làm chứng. Còn chuyện vợ chồng, cô quyết.”
Mai im lặng một lúc lâu. Cô không vội. Cô đã nghĩ suốt đêm trong kho về tương lai, về những lần bị coi thường, về cảm giác sống trong nhà chồng mà như người thuê. Cô nói: “Em không muốn biến chuyện này thành ồn ào. Nhưng em cũng không thể ở lại nếu mọi thứ vẫn như cũ. Em cần một cam kết rõ ràng, không phải lời hứa qua loa.”
Bà Lệ cười gằn: “Cam kết? Nhà tao cần cam kết với mày à?”
Mai quay sang bà, giọng không cao, nhưng rắn: “Mẹ không cần cam kết với con. Nhưng anh Huy cần. Vì anh ấy là chồng con. Và vì nếu anh ấy tiếp tục để mẹ quyết thay anh ấy, thì con đi.”
Không khí chùng xuống. Huy hỏi, giọng khàn: “Em muốn anh làm gì?”
Mai đáp, từng điều một, như đã chuẩn bị sẵn:
-
“Anh phải nói rõ với mẹ: không được xúc phạm, không được đe dọa, không được ‘phạt’ con kiểu nhốt, khóa, hay đuổi ra ngoài.”
-
“Anh và em sẽ ra ở riêng. Không phải vì ghét mẹ, mà vì cần ranh giới.”
-
“Anh đồng ý cùng em đến phường trình bày sự việc, ít nhất là để có ghi nhận, và để anh hiểu hành vi đêm qua nghiêm trọng thế nào.”
-
“Nếu anh không làm được, em sẽ về nhà mẹ ruột ngay hôm nay, và em sẽ nhờ pháp luật can thiệp nếu cần.”
Nghe đến “phường” và “pháp luật”, bà Lệ hoảng hốt hơn là tức. Bà sợ mang tiếng. Bà nhìn Huy, nhưng lần này ánh mắt không còn chắc thắng. Bà biết nếu chuyện lan ra, người bị chỉ trỏ sẽ là nhà bà.
Huy gật đầu. “Anh đồng ý.” Anh nói nhanh, như sợ mình đổi ý. “Anh sẽ đi với em. Và… mình ra ở riêng.”
Bà Lệ hét: “Ra ở riêng thì ai lo cho tao?”
Huy cứng người. Đây là chỗ anh thường mềm. Nhưng anh nhìn Mai, nhớ ánh mắt cô lúc bị nhốt. Anh nói: “Con vẫn lo cho mẹ. Con qua thăm, gửi tiền, sửa nhà khi cần. Nhưng mẹ không thể bắt vợ con chịu cảnh này để mẹ yên.”
Bà Lệ cứng họng. Bà quay vào nhà, đóng sầm cửa, như một cách kết thúc cuộc tranh luận mà bà không thắng.
Chú Tư vỗ nhẹ vai Huy: “Biết sai là được. Quan trọng là sửa.” Rồi chú quay sang Mai: “Cô giữ lại ghi âm, giữ lại tin nhắn. Không phải để gây chuyện, mà để tự bảo vệ.”
Mai gật đầu. Cô không hả hê. Trong lòng cô vẫn đau vì người khóa cửa kho là chồng mình. Nhưng ít nhất, hôm nay cô không còn đơn độc.
Buổi trưa, Huy chở Mai đến phường. Anh không nói nhiều, chỉ hỏi: “Em có lạnh không?” Mai nhìn đường, trả lời nhỏ: “Lạnh từ đêm qua rồi.” Câu nói làm Huy nhói. Anh hiểu: sự lạnh ấy không phải thời tiết, mà là niềm tin bị đóng băng.
Sau khi làm việc xong, họ về thu dọn đồ. Mai chỉ lấy quần áo, giấy tờ, laptop. Cô không lấy nhiều, vì cô muốn ra đi gọn gàng. Huy lặng lẽ bê valy xuống xe. Anh nói: “Anh sẽ tìm phòng trọ trước, rồi mình tính tiếp.”
Mai nhìn anh: “Ra riêng không có nghĩa là mọi thứ tự nhiên ổn. Em sẽ quan sát. Nếu anh lại ‘cho yên chuyện’ lần nữa, em chấm dứt.”
Huy gật đầu. Lần này anh không xin “cơ hội” bằng lời. Anh hiểu cơ hội chỉ còn được chứng minh bằng hành động.
Tối đó, căn nhà cũ im ắng. Bà Lệ ngồi một mình trong phòng, nghe tiếng tivi mà không nghe gì. Bà bắt đầu nhận ra: quyền lực trong nhà không phải thứ muốn giữ là giữ được, nhất là khi bà giữ nó bằng cách làm người khác sợ.
Còn Mai, ở một căn phòng thuê nhỏ, vẫn không ngủ được. Nhưng ít nhất, cô có thể khóa cửa phòng từ phía trong và biết rằng: không ai có quyền nhốt cô nữa.



