Ly Hôn 2 Năm, Tôi Đến Gặp Chồng Cũ Để Đôi Tiền Nuôi Con Vừa Bước Vào Cửa Đã Không Tin Nổi Sự Thật Trước Mắt Mình..
Ly hôn đã tròn hai năm. Tôi vẫn gọi đó là “hai năm tự trọng”, dù nhiều đêm ôm con ngủ, lòng tôi chỉ là một mớ bời. Tôi là Thu Hà, 32 tuổi, làm văn phòng ở quận Bình Thạnh. Còn Minh Khang—chồng cũ tôi—thì biến mất khỏi đời tôi nhanh như cách anh ký vào đơn ly hôn: lặng lẽ, gọn ghẽ, không một lời níu kéo.
Tháng này, mọi thứ dồn lên đầu. Tôi bị cắt giảm, tiền thuê nhà tới hạn, và thằng bé Bảo An lại lên cơn hen giữa đêm. Bác sĩ dặn phải duy trì thuốc đều, thêm tiền học kỳ mới nữa. Tôi đã vay bạn, vay chị gái, bấm bụng bán chiếc nhẫn cưới cũ vẫn giữ trong ngăn kéo. Vẫn không đủ.
Tôi ghét phải làm điều này, nhưng sáng nay tôi tìm đến nhà Minh Khang, theo địa chỉ lấy được từ cô bạn cũ của anh. Con hẻm nhỏ ở quận 8, trời oi, tường loang lổ, mùi nước cống nồng lên. Tôi đứng trước cánh cửa sắt sơn xanh đã bong tróc, bàn tay nắm chặt chiếc túi vải, tim đập như gõ trống.
Tôi gõ.
Không ai trả lời. Tôi gõ lần nữa, mạnh hơn. Bên trong có tiếng ghế kéo kèn kẹt, rồi giọng đàn ông cộc lốc:
“Ra mở đi, nói chuyện cho rõ.”
Cửa bật mở.
Tôi không tin nổi thứ trước mắt mình.
Minh Khang đứng trần, người gầy rộc, một bên gò má tím bầm. Trước mặt anh là hai người đàn ông lạ, áo thun đen, cổ đầy hình xăm. Một gã nắm cổ áo anh giật mạnh, gằn giọng:
“Còn đúng ba ngày. Không trả thì đừng trách.”
Trong căn phòng chật như cái hộp, tôi nhìn thấy một chiếc giường xếp, bên cạnh là bình oxy cũ và một người phụ nữ lớn tuổi nằm nghiêng, thở khò khè. Trên bàn là xấp giấy nợ kẹp bằng kẹp sắt… và một phong bì trắng đặt ngay ngắn, bên ngoài ghi rõ: “Thu Hà – tiền học của Bảo An.”
Minh Khang nhìn thấy tôi, mắt anh thoáng sững lại. Anh không hề tỏ ra bất ngờ như tôi tưởng, chỉ khẽ nhắm mắt, như thể đã biết trước ngày này sẽ tới.
Tôi nghe giọng mình lạc đi:
“Anh… anh làm cái gì vậy, Khang?”
Anh chưa kịp trả lời thì gã xăm trổ quay sang nhìn tôi, nheo mắt:
“Cô là ai?”
Và đúng khoảnh khắc đó, tôi hiểu: tôi đến xin tiền nuôi con, nhưng người cần được cứu trước tiên… có lẽ không phải tôi.
Tôi đứng chết trân ngay ngưỡng cửa. Hai gã áo đen nhìn tôi như nhìn một món hàng có thể mặc cả. Bên trong, bà cụ trên giường xếp ho một tràng dài, tiếng ho khô khốc khiến căn phòng càng ngột ngạt. Minh Khang bước lên một bước, như chắn tôi khỏi ánh mắt soi mói của chúng.
“Cô ấy là… người nhà,” anh nói, giọng khàn.
Gã cầm kẹp giấy bật cười nhạt. “Người nhà thì càng tốt. Nói với người nhà cô đi. Nợ là nợ.”
Tôi nhìn xấp giấy trên bàn. Tên người vay: Minh Khang. Số tiền: con số làm tôi lạnh gáy. Tôi đã nghĩ anh bỏ mặc con, lạnh lùng, vô tâm. Vậy mà giờ tôi đứng trước một người đàn ông bầm dập, gầy sọp, đang bị đe dọa như con nợ bất lực.
Tôi cố bình tĩnh, kéo ghế ngồi xuống dù chân vẫn run. “Anh vay làm gì số tiền lớn vậy? Anh… dính vào cờ bạc à?”
Minh Khang bật ra một tiếng cười không thành tiếng. “Cờ bạc thì anh đã trốn lâu rồi. Em nghĩ anh ngu vậy sao?”
Gã áo đen gõ ngón tay lên bàn, sốt ruột. “Tụi tôi không rảnh nghe tâm sự. Ba ngày. Nếu không, tụi tôi quay lại. Lần sau không nói chuyện lịch sự vậy đâu.”
Chúng quay đi, không quên liếc tôi thêm lần nữa rồi đóng sầm cửa ngoài. Căn phòng im phăng phắc. Tôi nghe rõ tiếng quạt cũ quay lạch cạch và tiếng thở nặng nhọc của bà cụ. Minh Khang cúi nhặt chiếc áo thun nằm trên ghế, mặc vội.
Tôi chỉ vào phong bì. “Cái này là gì? Sao lại ghi ‘tiền học của Bảo An’?”
Anh nhìn phong bì như nhìn một vết cắt. “Mỗi tháng anh đều để ra một ít. Không nhiều. Anh tính gửi qua chị Lan đầu hẻm cho em… nhưng chưa kịp.”
“Anh có thể chuyển khoản. Anh biết số tài khoản của em mà.”
Minh Khang quay mặt đi. “Em đã chặn anh từ ngày ký đơn. Anh gọi không được. Nhắn tin không trả lời. Anh qua nhà thì… em chuyển chỗ.”
Tôi sững người. Đúng là tôi đã làm vậy. Tôi tưởng cắt đứt là cách để khỏi đau. Tôi đã tự nhốt mình trong lòng tự trọng, rồi lấy đó làm bằng chứng rằng anh không quan tâm.
Tôi hít sâu. “Vậy nợ này là sao? Anh nói đi.”
Minh Khang kéo ghế, ngồi xuống đối diện tôi. Ánh mắt anh mệt mỏi đến mức tôi thấy nhói. “Em còn nhớ đợt Bảo An nhập viện vì viêm phổi hồi cuối năm mình ly thân không?”
Tôi nhớ. Nhớ như in đêm đó. Tôi phải ký giấy tạm ứng, chạy đi chạy lại. Tôi cũng nhớ Minh Khang đã đến bệnh viện, đứng ngoài hành lang, không bước vào phòng, chỉ hỏi đúng một câu: “Cần bao nhiêu?” rồi quay đi. Tôi đã tự ái, nghĩ anh làm màu.
Minh Khang nói tiếp, chậm rãi: “Đợt đó bác sĩ bảo phải chuyển phòng theo dõi tốt hơn, chi phí tăng. Em đã vay chị gái em rồi. Nhưng vẫn thiếu. Anh có tiền tiết kiệm ít thôi, không đủ. Anh… vay nóng.”
Tôi nghẹn lại. “Nhưng… sao anh không nói với em?”
“Vì em đã nói rõ: ‘Anh đừng xen vào nữa. Anh chỉ làm mọi thứ rối lên.’” Anh nhắc lại câu tôi từng ném vào mặt anh, giọng không trách, chỉ như kể lại một sự thật. “Anh nghĩ… em sẽ càng ghét anh nếu biết anh phải đi vay kiểu đó.”
Tôi nhìn đôi bàn tay anh—xương xẩu, móng tay cắt sát—tay của người từng bế con ngủ, từng sửa vòi nước, từng hứa sẽ cho tôi một mái nhà tử tế. Bây giờ lại run nhẹ vì kiệt sức.
Tôi liếc sang bà cụ. “Bác… là mẹ anh hả?”
“Ừ. Mẹ anh bị COPD, thêm tai biến nhẹ. Từ ngày em đi, anh đưa mẹ lên đây ở cho gần bệnh viện. Anh vừa làm ship hàng ban ngày, tối phụ quán ăn. Trả nợ gần được rồi… nhưng tháng này mẹ anh vào viện mấy lần, anh hụt.”
Tôi cảm thấy đầu óc quay cuồng. Trong những lần tôi kể với bạn bè rằng chồng cũ vô tâm, rằng đàn ông chỉ biết bỏ đi, tôi chưa từng nghĩ có một mặt khác của câu chuyện. Tôi chưa từng hỏi. Tôi chỉ kết án.
Tôi bặm môi. “Vậy… anh để phong bì cho tôi làm gì? Trong khi anh bị đòi nợ?”
Minh Khang nhìn thẳng vào tôi, lần đầu ánh mắt anh có chút gì đó sắc và đau. “Vì Bảo An là con anh. Dù em có ghét anh thế nào, anh vẫn phải lo cho con. Nợ… anh tự gánh.”
Tôi bỗng thấy giận. Nhưng không phải giận anh—giận chính mình. Tôi đứng bật dậy, cầm phong bì lên rồi đặt xuống lại. “Anh đang bị dọa đánh ngoài kia. Anh nghĩ tôi sẽ cầm tiền của con mà bỏ đi sao?”
Minh Khang im lặng. Lát sau anh nói, nhỏ thôi: “Anh không biết em đến để làm gì. Nhưng… nếu em chỉ đến để xin tiền, thì… lấy đi. Anh không trách.”
Một câu nói khiến tim tôi thắt lại. Tôi đã đến đây đúng là để xin tiền. Nhưng bây giờ, tôi thấy rõ: chuyện không còn là “xin” nữa. Đây là một cái hố nợ đang nuốt chửng anh, và nếu tôi quay lưng, tôi sẽ không chỉ bỏ mặc một người đàn ông—tôi sẽ bỏ mặc cả cha của con tôi, và bỏ mặc phần trách nhiệm tôi từng gạt đi bằng lòng tự trọng.
Tôi rút điện thoại, mở danh bạ. “Anh có giấy tờ vay không? Cho tôi xem kỹ. Và cho tôi số của tụi nó.”
Minh Khang giật mình. “Hà, em đừng dính vào.”
Tôi nhìn anh, giọng bình tĩnh lạ thường. “Tôi không dính vào anh. Tôi dính vào sự thật. Và tôi sẽ không để con mình lớn lên với một người cha bị bẻ gãy mà nó chẳng hiểu vì sao.”
Buổi trưa hôm đó, tôi đưa Minh Khang và mẹ anh vào bệnh viện kiểm tra lại. Tôi không hề chuẩn bị tinh thần để bước vào vai “người nhà” của chồng cũ, nhưng cách y tá nhìn tôi khi tôi ký giấy tạm ứng khiến tôi hiểu: trong mắt người ngoài, những đường ranh “đã ly hôn” chẳng cứu ai lúc nguy cấp.
Bà Hường—mẹ anh—nắm tay tôi khi nằm trên cáng. Bàn tay bà lạnh, run. Bà nhìn tôi, mắt ươn ướt. “Con Hà… mẹ xin lỗi. Hồi đó mẹ nói nhiều lời nặng với con.”
Tôi nuốt nghẹn. Những mâu thuẫn trước ly hôn một phần đến từ mẹ chồng. Bà hay chê tôi tiêu pha, hay so sánh tôi với người này người kia. Tôi đã nghĩ Minh Khang không bảo vệ tôi. Nhưng giờ nhìn bà trên cáng, tôi chỉ thấy một người già yếu đang cố thở qua từng nhịp, và một người con trai kiệt sức cố chống đỡ tất cả.
Tôi nói nhỏ: “Giờ mình lo cho bác trước đã.”
Chiều, tôi ngồi với Minh Khang ở hành lang bệnh viện, bên cạnh máy bán nước. Anh mở túi hồ sơ đưa tôi xem toàn bộ giấy vay: lãi suất cao, thời hạn ngắn, điều khoản mập mờ. Tôi vốn làm hành chính nhân sự, không phải luật sư, nhưng đủ hiểu đây là kiểu vay “cắt cổ”. Anh đã ký vì quá cần tiền, vì lúc đó con chúng tôi nằm trong phòng cấp cứu, vì anh bị dồn vào góc.
Tôi hỏi: “Anh còn giữ tin nhắn đòi nợ không?”
Anh mở điện thoại, bàn tay hơi run. Tôi xem từng đoạn: hẹn ngày, dọa nạt, lời lẽ thô tục. Tôi chụp màn hình, lưu lại.
“Anh đã trả được bao nhiêu?” tôi hỏi.
“Gần hai phần ba,” anh đáp. “Còn lại… nếu tháng này anh chạy đủ đơn thì có thể xoay. Nhưng tụi nó tăng lãi.”
Tôi im lặng tính trong đầu. Tôi còn một ít tiền tiết kiệm, cộng với khoản bảo hiểm thất nghiệp đang chờ giải quyết. Tôi có thể giúp anh một phần, nhưng điều tôi sợ nhất là: đưa tiền cho chủ nợ mà không có phương án, chẳng khác nào đổ nước vào cát.
Tôi nói: “Mình phải làm rõ khoản vay, và phải có cách trả mà không bị chúng nó bóp cổ.”
Minh Khang cười buồn. “Làm rõ kiểu gì? Em định kiện hả? Tụi đó đâu có sợ.”
“Tôi không nói kiện ngay,” tôi đáp. “Nhưng mình phải có thứ để đứng vững. Anh có biên nhận trả từng lần không?”
Anh lắc đầu, mặt thoáng tái. “Nhiều lần anh đưa tiền mặt, nó chỉ nhắn ‘đã nhận’. Có lần nó xé giấy.”
Tôi thở ra. “Vậy càng phải gom lại mọi bằng chứng: tin nhắn, lịch sử chuyển khoản, camera khu trọ nếu có, nhân chứng.”
Minh Khang nhìn tôi, ánh mắt pha lẫn ngạc nhiên và… xấu hổ. “Hà… sao em phải làm vậy? Anh và em đã ly hôn rồi.”
Tôi trả lời thẳng: “Vì tôi đã sai ở chỗ nghĩ rằng cắt đứt là cách sống tử tế. Nhưng không. Sống tử tế là nhìn thẳng vào cái mình từng né.”
Tối đó, tôi qua gặp chị Lan—người hàng xóm đầu hẻm mà Minh Khang nhắc. Chị Lan kể: “Ảnh tháng nào cũng gửi chị phong bì, dặn khi nào gặp em thì đưa. Chị thấy tội mà không biết làm sao liên lạc. Ảnh cũng không dám tới nhà em.”
Tôi về phòng trọ, nhìn Bảo An ngủ, ngực phập phồng nhẹ vì hen. Tôi bỗng thấy xót đến thắt ruột: tôi đã từng kể với con rằng “ba bận”, rằng “ba không quan tâm”. Tôi đã gieo vào con một khoảng trống không đúng.
Sáng hôm sau, tôi gọi cho một người bạn học cũ làm ở văn phòng luật tư vấn miễn phí theo giờ. Tôi không nhờ “đánh nhau” với ai, chỉ cần hiểu: giấy vay có điểm nào bất hợp pháp, cách ghi nhận khoản trả thế nào, và nếu bị đe dọa thì cần làm gì. Bạn tôi bảo: “Trước hết phải ngừng đưa tiền mặt không có chứng cứ. Nếu trả, phải chuyển khoản hoặc có biên nhận. Có dấu hiệu cưỡng ép, đe dọa, thì lưu lại rồi làm việc với công an khu vực.”
Chiều ngày thứ hai, tôi và Minh Khang hẹn gặp hai gã kia ở quán cà phê gần hẻm—nơi đông người. Tôi không muốn Minh Khang đối mặt một mình nữa. Tôi ngồi đối diện, đặt điện thoại lên bàn, bật ghi âm (tôi biết phải cẩn thận pháp lý, nhưng trong tình thế bị đe dọa, tôi cần tự bảo vệ). Tôi nói rõ ràng: “Chúng tôi sẽ trả nợ. Nhưng chỉ trả theo lịch cụ thể, có chứng từ. Không nhận kiểu tăng lãi vô lý.”
Gã xăm trổ nhếch môi. “Cô nói chuyện như luật sư.”
“Tôi chỉ nói chuyện như một người mẹ,” tôi đáp. “Anh đe dọa thêm một câu, tôi sẽ đem toàn bộ tin nhắn này nộp cho công an phường. Ở đây đông người, camera nhiều. Anh thích thì làm lớn.”
Khoảnh khắc đó, tôi thấy Minh Khang nhìn tôi như nhìn một người xa lạ. Có lẽ anh chưa từng thấy tôi cứng như vậy. Tôi cũng chưa từng thấy mình như vậy.
Cuối cùng, chúng chấp nhận nhận tiền theo đợt, bằng chuyển khoản, ký xác nhận. Không phải vì chúng sợ tôi, mà vì chúng sợ rắc rối khi có người dám đứng giữa ánh sáng.
Khi ra khỏi quán, Minh Khang thở hắt, như vừa thoát khỏi một cái thòng lọng. Anh nói: “Anh tưởng em đến chỉ để… lấy tiền.”
Tôi nhìn anh, giọng chậm: “Tôi đến để xin tiền nuôi con. Nhưng tôi đã thấy sự thật. Và sự thật là… con tôi có một người cha đã tự gánh quá nhiều.”
Anh quay đi, mắt đỏ. “Hà, anh không đáng để em…”
“Đừng nói đáng hay không,” tôi cắt lời. “Mình ly hôn rồi, đúng. Nhưng mình vẫn là bố mẹ của Bảo An. Tôi không quay lại vì thương hại. Tôi quay lại vì trách nhiệm. Và vì… tôi muốn con biết ba nó không phải kẻ bỏ chạy.”
Một tuần sau, mẹ anh ổn hơn, xuất viện. Minh Khang bắt đầu ghi chép từng khoản trả, chuyển khoản đúng hạn. Tôi tìm được công việc mới, tuy lương thấp hơn nhưng ổn định. Tôi cũng ngồi xuống nói chuyện với Bảo An, nói thật bằng ngôn ngữ của con: “Ba con không bỏ con. Ba chỉ gặp khó khăn và đã im lặng sai cách.”
Bảo An nhìn tôi, hỏi một câu làm tôi nghẹn: “Vậy… con có được gặp ba không mẹ?”
Tôi gật đầu.
Có những vết nứt không thể lành thành y như cũ. Nhưng nếu mình đặt lại viên gạch đúng chỗ, ít nhất mái nhà trong lòng con sẽ không bị dột nữa.
