Em chồng thất nghiệp, ngỏ ý qua nhà tôi ở tạm 6 tháng. Chồng tôi gật dầu ngay ngay. Mẹ chồng hỏi: Sao còn chưa chuẩn Sao còn chưa dọn phòng, tôi bình thản: “Ngày mai con đi công tác nửa năm”…
Tôi tên Hà, 30 tuổi, làm trưởng nhóm dự án cho một công ty xuất nhập khẩu ở TP.HCM. Vợ chồng tôi cưới nhau được ba năm, nhà nhỏ nhưng yên ổn. Chồng tôi, Tuấn, hiền lành, thương vợ… nhưng có một điểm khiến tôi nhiều lần nghẹn họng: anh quá dễ mềm lòng với gia đình bên nội.
Chiều hôm đó, tôi vừa về đến nhà thì thấy mẹ chồng và em chồng ngồi sẵn ở phòng khách. Hùng – em chồng tôi – 26 tuổi, mặt mũi bơ phờ, cái balo cũ đặt dưới chân. Mẹ chồng nhìn tôi như đã sắp xếp xong mọi chuyện:
“Con Hùng thất nghiệp, chủ trọ đòi nhà. Nó ngỏ ý qua đây ở tạm 6 tháng. Có anh em thì cưu mang nhau, con há.”
Tôi chưa kịp phản ứng thì Tuấn đã gật đầu ngay, miệng nói như một thói quen:
“Ừ, anh em mà. Em dọn cái phòng làm việc cho nó ở tạm.”
Tôi đứng chết lặng. Cái phòng làm việc ấy là nơi tôi làm báo cáo, họp online, chạy deadline tới khuya. Nhưng sự chấp thuận của chồng tôi còn đau hơn—anh chẳng hề hỏi tôi một câu.
Mẹ chồng lập tức giục:
“Vậy sao còn chưa chuẩn bị? Sao còn chưa dọn phòng?”
Tôi nhìn thẳng vào Tuấn. Anh tránh ánh mắt tôi, tay bấm điện thoại như đang tìm cách thoát khỏi không khí nặng nề.
Tôi hít sâu, kéo ghế ngồi xuống, giọng bình thản đến lạnh:
“Ngày mai con đi công tác nửa năm.”
Cả phòng im phăng phắc.
Mẹ chồng chớp mắt liên tục:
“Công tác gì mà nửa năm?”
Tôi rút điện thoại, mở email đã chuẩn bị sẵn từ trước, đẩy ra bàn:
“Dự án ở Đà Nẵng. Con đi xa nên… không có ai nấu cơm, dọn dẹp, giặt đồ. Chồng con với em con ở nhà tự lo hết.”
Tuấn sững người, môi mấp máy:
“Em… nói thật à?”
Tôi gật đầu, mỉm cười:
“Thật. Mà em đi công tác thì không thể để nhà bừa bộn, thiếu nề nếp. Vậy nên em nghĩ… đón em chồng qua ở tạm 6 tháng là hợp lý. Chỉ là từ mai, mọi việc trong nhà… anh tự xoay.”
Mẹ chồng há miệng định nói, nhưng tôi đứng dậy, bước vào phòng, khóa cửa. Lần đầu tiên trong đời, tôi không né tránh nữa.
Tôi ngồi trong phòng ngủ, nghe rõ tiếng lao xao ngoài phòng khách. Mẹ chồng hạ giọng nhưng vẫn đủ để tôi nghe thấy vài từ như “vợ chồng mà”, “không biết điều”, “làm quá”. Tuấn thì im lặng, chắc đang lúng túng giữa hai bên.
Tôi không hề đi công tác nửa năm.
Nhưng tôi cũng không hoàn toàn nói dối.
Tôi có một dự án lớn thật, và tôi đã xin công ty cho làm việc từ xa, có thể “biến mất” khỏi nhà bất cứ lúc nào bằng cách ở khách sạn vài ngày, hoặc về nhà mẹ ruột. Tôi cần một cái cớ đủ mạnh để dập tắt cái suy nghĩ rằng tôi sẽ mãi là người “tự động” gánh hết mọi thứ trong căn nhà này.
Từ ngày lấy Tuấn, tôi luôn tự nhủ: “Thôi, đàn ông mà, không khéo chuyện gia đình.” Nhưng chính sự “không khéo” ấy khiến tôi thành người mặc định phải làm tất cả.
Tiền nhà tôi góp nhiều hơn vì thu nhập tôi cao hơn. Đồ đạc trong nhà tôi mua, từ cái máy giặt đến cái nồi chiên. Mẹ chồng vẫn luôn nói câu quen thuộc:
“Con gái ở nhà chồng là phải biết vun vén.”
Và “vun vén” của bà có nghĩa là tôi phải nhường.
Tôi bước ra ngoài sau khoảng hai mươi phút. Tuấn đang đứng dựa cửa sổ, mặt căng thẳng. Hùng ngồi cúi đầu, tay xoay xoay cái mũ lưỡi trai. Mẹ chồng thì vẫn giữ vẻ mặt nghiêm nghị như một vị quan tòa đang chờ tôi nhận lỗi.
Tôi nói thẳng, không vòng vo:
“Con đồng ý cho em Hùng qua ở. Nhưng con có 3 điều kiện.”
Mẹ chồng nheo mắt:
“Điều kiện gì? Người nhà mà bày đặt.”
Tôi vẫn bình tĩnh:
“Điều kiện thứ nhất: Hùng ở đây thì tự lo sinh hoạt cá nhân, tự giặt đồ, tự rửa chén của mình, không nhờ ai.”
Hùng ngước lên, hơi giật mình. Tuấn nuốt nước bọt.
“Điều kiện thứ hai: Mỗi tháng Hùng góp tiền điện nước và ăn uống. Không cần nhiều, nhưng phải có trách nhiệm.”
Mẹ chồng cau mày:
“Trời đất, em chồng ở nhờ mà bắt góp tiền?”
Tôi nhìn bà, giọng vẫn đều:
“Dạ, thất nghiệp thì càng phải học lại cách sống có kỷ luật. Ở miễn phí chỉ khiến em quen thói dựa dẫm.”
Tôi quay sang Tuấn:
“Còn điều kiện thứ ba là dành cho anh.”
Tuấn nhìn tôi, ánh mắt chộn rộn:
“Điều kiện gì nữa?”
Tôi nói rõ từng chữ:
“Anh là người gật đầu đồng ý trước, thì anh là người chịu trách nhiệm chính. Cơm nước, dọn phòng, quản lý giờ giấc của em, nhắc nhở em… anh làm. Em không làm thay.”
Không khí như bị rút hết oxy.
Mẹ chồng nổi nóng:
“Con nói cái kiểu gì? Chồng con đi làm, còn phải lo cho em nó nữa?”
Tôi đáp:
“Con cũng đi làm. Con cũng mệt. Nhưng từ trước đến nay, con vẫn làm hết mà không ai hỏi con có mệt không.”
Tuấn đứng im. Tôi thấy rõ sự giằng co trong mắt anh. Anh vốn thương tôi, nhưng thói quen thuận theo mẹ đã ăn sâu.
Cuối cùng, Tuấn nói nhỏ:
“Được… để anh lo.”
Tôi gật đầu:
“Vậy tối nay dọn phòng làm việc cho em Hùng. Nhưng đồ đạc của em, máy tính, tài liệu… em mang qua phòng ngủ. Không ai được động vào.”
Hùng lí nhí:
“Dạ… em cảm ơn chị.”
Nhưng tôi nhìn vào ánh mắt cậu ta, tôi thấy có gì đó không đơn giản. Không phải biết ơn, mà là kiểu “được ở rồi tính tiếp”.
Đêm đó, Tuấn và Hùng dọn phòng. Tôi không đụng tay. Tôi nằm trên giường, mở laptop làm việc, tiếng kéo đồ, tiếng thở dài, tiếng lạch cạch ngoài kia như một bản nhạc lạ lẫm.
Gần 11 giờ, Tuấn bước vào phòng, mặt mệt rã rời:
“Em à… em làm căng quá không?”
Tôi khép laptop lại, nhìn thẳng:
“Em không làm căng. Em chỉ làm rõ. Vì nếu không rõ, em sẽ là người bị đẩy vào góc.”
Tuấn im.
Tôi nói tiếp, giọng nhẹ nhưng lạnh:
“Anh chọn gật đầu nhanh, thì anh phải học cách chịu trách nhiệm nhanh.”
Những ngày sau đó, đúng như tôi dự đoán, mọi thứ bắt đầu lộ ra.
Ngày đầu tiên, Hùng còn khá “ngoan”. Dậy sớm, phụ Tuấn mang rác, ăn cơm xong rửa chén. Nhưng sang ngày thứ ba, cậu ta bắt đầu thức khuya xem điện thoại, ngủ tới gần trưa. Bát đũa để trong bồn, quần áo vứt trong máy giặt rồi quên bấm nút. Lúc tôi đi làm về, nhà vẫn bừa như chưa có ai động vào.
Tuấn cố gắng nhắc nhở. Nhưng nhắc nhẹ thì Hùng ậm ừ, nhắc nhiều thì mặt Hùng đâm ra khó chịu. Và mẹ chồng, như một phản xạ, gọi điện cho Tuấn phàn nàn:
“Em con đang khó khăn, con đừng ép nó quá!”
Tuấn sau đó quay sang nói với tôi:
“Hay em thông cảm cho nó thêm chút…”
Tôi chỉ cười:
“Anh nói vậy nghĩa là anh muốn em quay lại làm hết đúng không?”
Tuấn im bặt.
Đỉnh điểm là một tối cuối tuần.
Tôi đang ngồi làm việc thì nghe tiếng cửa mở mạnh, Hùng dẫn hai người bạn về nhà. Tiếng cười nói ồn ào, mùi bia bốc lên. Tôi bước ra, thấy phòng khách bày đồ nhậu, lon bia vứt trên bàn, thậm chí gối sofa cũng bị lôi ra làm chỗ ngồi bệt.
Tôi nhìn thẳng Hùng:
“Em đưa bạn về mà không xin phép?”
Hùng cười gượng:
“Dạ… tụi em ngồi chút rồi về.”
Tôi không nói nhiều, quay sang Tuấn:
“Anh xử lý đi.”
Tuấn lúng túng:
“Hùng, thôi… dọn lại rồi tiễn bạn về…”
Một trong hai người bạn của Hùng buông câu:
“Ôi anh trai sợ vợ thế.”
Tôi nghe rõ, tim như bị châm kim. Tuấn đỏ mặt. Hùng thì cười theo, kiểu cười hùa để giữ “sĩ diện” trước bạn.
Tôi bước tới, gọn gàng dẹp cái khay đồ nhậu, rồi nói thẳng:
“Nhà này là nhà của vợ chồng tôi. Không phải quán. Các anh về đi.”
Không gian đông cứng. Hai người bạn nhìn nhau, đứng dậy, mặt không vui.
Cửa vừa đóng, Tuấn thở dài:
“Em làm vậy mất mặt người ta.”
Tôi nhìn chồng, lần này không còn bình tĩnh nữa:
“Anh thấy mất mặt à? Vậy anh có thấy em bị coi thường không?”
Tuấn sững người. Tôi tiếp:
“Tuấn, anh gật đầu cho em anh ở đây 6 tháng, nhưng anh không hề hỏi em. Giờ em yêu cầu đúng nguyên tắc thì anh lại bảo em làm anh mất mặt. Anh đang đứng về phía ai vậy?”
Tuấn lặng im rất lâu. Hùng thì đứng ngay góc nhà, mặt lầm lì.
Tôi nói tiếp, từng chữ rõ ràng:
“Em cho em anh ở là vì tôn trọng gia đình. Nhưng nếu em anh không tôn trọng em, thì anh cũng đừng mong em im lặng.”
Hùng bật lại:
“Em có làm gì quá đáng đâu? Chị khó tính quá thôi.”
Tôi quay sang Hùng:
“Em thất nghiệp không phải là cái cớ để em sống vô trách nhiệm. Em là người lớn rồi.”
Tuấn lúc này bỗng cất giọng, lần đầu tiên mạnh mẽ:
“Hùng, anh nói thật. Em qua đây ở nhờ thì phải theo правила nhà anh chị. Không thì em tự ra ngoài thuê trọ.”
Hùng trợn mắt:
“Anh cũng hùa theo chị à?”
Tuấn nhìn thẳng em trai:
“Không phải hùa. Là anh sai vì anh đồng ý mà chưa bàn với vợ. Anh sửa sai bằng cách giữ nguyên tắc. Vợ anh không có nghĩa vụ phải hầu em.”
Tôi đứng yên. Lần đầu tiên tôi cảm thấy Tuấn thật sự là chồng tôi, chứ không phải một người con trai mãi sợ làm mẹ buồn.
Mấy ngày sau, Hùng chủ động xin đi làm phụ quán cà phê của bạn, có đồng ra đồng vào. Cậu ta bắt đầu góp tiền ăn, tiền điện nước đúng như thỏa thuận. Không còn đưa bạn về nhà nhậu nhẹt nữa. Mẹ chồng ban đầu còn gọi điện trách móc, nhưng khi Tuấn nói rõ: “Con sống với vợ, con phải bảo vệ gia đình con trước”, bà cũng dần im.
Còn tôi, tôi vẫn không đi công tác nửa năm.
Nhưng tôi nhận ra: có những lúc, muốn người khác tôn trọng mình, mình phải dám đặt ra ranh giới. Không phải để thắng ai. Mà để bảo vệ chính cuộc sống của mình.
