CỤ BÀ BỆNH NẶNG BỊ CON CÁI BÒ RƠI BÀ LIÊN LÀM MỘT VIỆC KHIẾN CHÚNG TRANH NHAU RƯỚC VỀ DƯỠNG GIÀ…
Cụ Liên năm nay 76 tuổi, sống ở một căn nhà nhỏ trong hẻm tại quận Bình Tân, TP.HCM. Chồng mất sớm, cụ tần tảo nuôi ba người con: anh cả Hùng, chị hai Thu, và cậu út Phong. Ngày con cái lập gia đình, cụ tự nhủ: “Mình già rồi, miễn tụi nó yên ổn là được.”
Nhưng rồi tuổi già đến cùng bệnh tật.
Một sáng mưa lất phất, cụ Liên bị choáng khi đang nấu cháo. Cụ ngã khuỵu, đầu đập vào cạnh bàn, máu chảy ra sau gáy. Hàng xóm nghe tiếng động chạy sang, đưa cụ đi cấp cứu. Bác sĩ kết luận: cụ bị tai biến nhẹ, kèm tiểu đường biến chứng và phải theo dõi ít nhất vài tuần.
Nghe tin, ba người con đều đến… nhưng chẳng ai ở lại.
Anh Hùng ngồi ở hành lang bệnh viện, tay cầm điện thoại, mặt nhăn nhó:
“Má bệnh vậy chứ con còn công ty. Vợ con mới sinh nữa. Má ráng đi, vài hôm con tính.”
Chị Thu thì thở dài, mắt nhìn đồng hồ:
“Em trai út có nhà, có vợ, cho má về bên đó chăm là hợp lý. Chứ chị còn hai đứa nhỏ, không kham nổi.”
Phong – cậu út – là người nói nhỏ nhẹ nhất nhưng lại lạnh lùng nhất:
“Má về nhà con thì được, nhưng nhà con chật, với lại vợ con khó tính… sợ lại sinh chuyện.”
Không ai nói thẳng chữ “không nuôi”, nhưng câu nào cũng là cái cớ.
Ba người tranh luận đúng một buổi, rồi tự động rút lui. Cuối cùng, cụ Liên xuất viện mà không có người thân đưa về. Người đưa cụ về nhà lại là cô hàng xóm chị Mai.
Tối hôm đó, trong căn nhà tối, cụ Liên nằm thở dốc, tay run run mở ngăn kéo tủ lấy ra một chiếc túi vải cũ. Trong đó là một cuốn sổ đỏ, vài tờ giấy tờ nhà đất, và một phong bì dày.
Cụ nhìn vào bức ảnh chụp ba đứa con hồi nhỏ, mắt cụ đỏ lên.
Rồi cụ làm một việc khiến mọi thứ đảo lộn hoàn toàn.
Cụ gọi từng đứa con đến, chỉ nói đúng một câu:
“Mai mốt má tính sang tên căn nhà này, nhưng má sẽ sang cho đứa nào chịu rước má về… chăm đến cuối đời.”
Nghe đến chữ sang tên, cả ba người con như bị kéo bật dậy khỏi sự thờ ơ.
Cuộc chiến bắt đầu.
Sáng hôm sau, căn nhà nhỏ của cụ Liên chật kín người.
Anh Hùng đến sớm nhất, lần này ăn mặc chỉnh tề, tay xách túi trái cây và vài hộp sữa. Anh cười hiền đến lạ:
“Má ơi, con suy nghĩ rồi. Má về ở với con. Nhà con rộng, có phòng riêng, có máy lạnh. Má khỏi lo!”
Cụ Liên chỉ nhìn anh, không nói gì.
Chưa đầy nửa tiếng sau, chị Thu xuất hiện, tay bồng theo cháu ngoại nhỏ. Chị ngồi cạnh cụ, kéo tay cụ như hồi còn nhỏ:
“Má về với con đi. Con gái mới là người chăm má kỹ. Con nấu ăn ngon, biết kiêng cữ cho má. Má ở với con là sướng nhất.”
Phong bước vào sau cùng, nhưng cách nói lại như đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Anh đem theo túi thuốc bổ đắt tiền, đặt lên bàn như một lời chứng minh:
“Má về với con, con sửa lại phòng, mua giường chống lở loét. Má chỉ cần nằm nghỉ, con thuê người chăm.”
Không khí ngột ngạt như một cuộc họp chia tài sản.
Cụ Liên thở dài, nói chậm rãi:
“Má không cần nhà rộng, cũng chẳng cần thuốc bổ. Má chỉ cần một chỗ có người coi má là người thân… chứ không phải gánh nặng.”
Ba người đều im. Nhưng chỉ im đúng vài giây, rồi ai cũng bắt đầu “trình bày”.
Anh Hùng lập tức lôi chuyện tiền bạc:
“Má về con, con lo hết chi phí. Nhưng mà… nhà má sang tên cho con để con tiện sửa lại, làm giấy tờ. Má biết đó, con trưởng mà.”
Chị Thu liếc anh Hùng một cái sắc lẹm:
“Anh nói nghe hay quá. Con trưởng mà bỏ má nằm viện, không ai chăm. Giờ mới nhận lo hết? Má về con, con đâu cần sang tên liền. Nhưng sau này má thương ai thì để lại cho người đó.”
Phong gõ gõ lên điện thoại, giọng vừa nhỏ vừa sắc:
“Hai người cứ nói đạo đức. Nhưng chăm má là phải tính thực tế. Con thuê y tá, có người chuyên nghiệp. Còn chuyện sang tên… rõ ràng thì sau này khỏi tranh chấp.”
Nghe đến đây, cụ Liên chậm rãi rút từ túi vải ra một tập giấy.
Cả ba con cùng ngồi thẳng lưng.
Nhưng cụ không đưa sổ đỏ. Cụ chỉ trải lên bàn một tờ giấy trắng, trên đó là chữ cụ viết run run:
“CAM KẾT CHĂM SÓC – NUÔI DƯỠNG CỤ LIÊN ĐẾN CUỐI ĐỜI”.
Cụ nói:
“Đứa nào muốn rước má về thì ký vô đây. Má không cần các con hứa miệng. Má cần giấy trắng mực đen. Ai ký rồi mà bỏ giữa đường… má để lại cho người khác.”
Anh Hùng lưỡng lự. Vợ anh vốn khó chịu chuyện chăm mẹ chồng. Anh biết ký rồi là trách nhiệm nặng. Nhưng nghĩ đến căn nhà, anh cắn răng ký trước:
“Con ký.”
Chị Thu cũng ký. Chị hiểu chị gái thường bị coi nhẹ, nhưng giờ đây, chị muốn thắng – và chị cũng muốn chứng minh mình không vô tâm:
“Con ký.”
Phong cười nhạt, ký một cách nhanh gọn:
“Con ký luôn.”
Cụ Liên nhìn ba chữ ký, mắt không vui, cũng chẳng buồn.
Cụ chỉ nói:
“Được. Vậy giờ… má sẽ về nhà từng đứa mỗi người đúng một tháng.”
Ba người sững người.
“Má muốn xem ai chăm má thật lòng, ai chăm vì đất. Hết ba tháng, má sẽ quyết định.”
Anh Hùng phản đối ngay:
“Má, vậy cực cho má lắm!”
Cụ Liên nhìn thẳng:
“Cực bằng hồi má thức trắng nuôi tụi bây không?”
Lần này, chẳng ai dám cãi.
Tháng đầu tiên, cụ về nhà anh Hùng.
Cụ vừa bước vào, đã thấy ánh mắt vợ anh Hùng lạnh như nước đá.
Cụ biết… cuộc thử thách mới chỉ bắt đầu.
Ngày đầu về nhà anh Hùng, cụ Liên được nằm phòng riêng thật, có máy lạnh thật. Nhưng không khí trong nhà lại nặng nề đến khó thở.
Con dâu anh Hùng – chị Nga – không nói thẳng, nhưng câu nào cũng như mũi kim.
“Má ăn cháo này nha, đừng ăn mặn. Bác sĩ nói kiêng nhiều lắm. Má ráng tự ý thức, chứ người chăm không thể để ý từng chút được.”
Cụ Liên nghe, chỉ gật.
Anh Hùng ban ngày đi làm, tối về mệt mỏi. Anh có chăm, nhưng chăm theo kiểu… có mặt cho đúng. Cụ ho vài tiếng, anh hỏi:
“Má sao không?”
Cụ nói: “Không sao.”
Anh lại ôm điện thoại lướt tiếp.
Đến tuần thứ hai, cụ bị hạ đường huyết lúc nửa đêm. Cụ run lẩy bẩy, gọi nhỏ. Nhưng phòng cách xa, chẳng ai nghe. Cụ cố lết ra cửa, ngồi dựa tường. Đến sáng, chị Nga mới thấy, hốt hoảng gọi anh Hùng.
Anh Hùng vội vã đưa cụ vào viện, nhưng thái độ lại như đang bị làm phiền.
Đến hôm xuất viện về, cụ Liên lặng lẽ nói:
“Thôi. Má về nhà chị Thu.”
Anh Hùng bất ngờ:
“Ủa má, còn nửa tháng nữa mà?”
Cụ không trách, chỉ nói đúng một câu:
“Má ở đây, má thấy mình là người ngoài.”
Chuyển sang nhà chị Thu, không khí khác hẳn.
Chị Thu chăm cụ kỹ, nấu ăn đúng khẩu phần, đo huyết áp đều đặn. Nhưng chị lại có một kiểu khác: chị chăm… rồi kể công.
Mỗi lần gọi điện cho anh Hùng hay Phong, chị đều thở dài:
“Tui nói thiệt, tui chăm má không ai bằng. Tối ngủ cũng không dám ngủ sâu. Vậy mà có người lúc trước làm như má không liên quan.”
Cụ Liên nghe hết.
Không phải cụ khó chịu vì chị Thu nói đúng. Mà cụ buồn vì chị chăm cụ bằng tâm thế của người đang gồng gánh để “thắng” trong cuộc tranh giành.
Đến cuối tháng thứ hai, chị Thu bắt đầu nhắc chuyện nhà cửa:
“Má à… má mà sang tên cho con thì con yên tâm chăm, chứ không thôi con sợ sau này anh Hùng giành. Má hiểu ý con mà đúng không?”
Cụ Liên nhìn chị, nhẹ giọng:
“Má hiểu.”
Rồi cụ lại chuyển về nhà Phong.
Phong làm đúng như lời: thuê một cô giúp việc chăm cụ. Phòng cụ sạch sẽ, ăn uống đúng giờ, thuốc đúng liều. Nhưng Phong lại ít khi ngồi nói chuyện với cụ.
Cụ muốn tâm sự, Phong chỉ đáp:
“Má nói với cô giúp việc cũng được. Con bận.”
Cụ Liên nằm nhìn trần nhà, tự hỏi:
“Vậy rốt cuộc, mình cần gì?”
Đêm hôm đó, cụ gọi chị Mai hàng xóm sang. Cụ đưa chị Mai một chiếc phong bì.
Chị Mai hoảng:
“Trời ơi chị Liên, chị làm gì vậy?”
Cụ nói:
“Trong này là tiền tiết kiệm của tôi. Tôi nhờ chị giữ giùm. Tụi nó mà biết, tụi nó lại xoay.”
Sáng hôm sau, cụ Liên gọi đủ ba người con về.
Không ai biết cụ định làm gì, nhưng ai cũng thấp thỏm vì… đến lúc phải “chốt”.
Anh Hùng ngồi thẳng lưng, chị Thu nắm tay con gái, Phong im lặng nhìn xuống bàn.
Cụ Liên lấy ra sổ đỏ.
Ba người con nín thở.
Nhưng cụ không đưa cho ai cả.
Cụ đặt sổ đỏ xuống bàn, nói rõ ràng:
“Má sẽ không sang tên căn nhà này cho bất kỳ đứa nào.”
Cả ba người như bị tạt gáo nước lạnh.
Chị Thu bật dậy:
“Má nói vậy là sao? Má hứa rồi mà!”
Phong cau mày:
“Con đã thuê người chăm má. Con đâu có bỏ má!”
Anh Hùng đỏ mặt:
“Má làm vậy là má chơi tụi con hả?”
Cụ Liên bình tĩnh:
“Má không chơi ai. Má chỉ thử lòng. Ba đứa đều có chăm, nhưng… không ai chăm vì thương má thật sự.”
Cụ Liên nói tiếp, từng chữ như đóng đinh:
“Má sẽ lập di chúc. Căn nhà này, má để lại cho một quỹ từ thiện hỗ trợ người già neo đơn. Má còn sống ngày nào, má vẫn ở nhà má. Má thuê người chăm, má tự lo. Còn tụi bây… nếu còn tình, thì thăm má. Không còn tình, cũng không sao.”
Cả ba người chết lặng.
Chị Thu òa khóc, nhưng tiếng khóc không rõ vì thương hay vì tiếc.
Phong lắp bắp:
“Má… má nỡ vậy sao?”
Cụ Liên nhìn thẳng vào mắt các con, lần đầu giọng cụ run:
“Má không nỡ. Nhưng má sợ nhất là chết rồi, tụi bây xâu xé nhau… rồi trở thành người xa lạ.”
Hôm đó, ba người con ra về trong im lặng.
Từ sau lần đó, điều kỳ lạ xảy ra.
Anh Hùng bắt đầu ghé thăm cụ đều hơn, không nhắc chuyện nhà nữa. Chị Thu thỉnh thoảng đem đồ ăn sang, ngồi bóp chân cho cụ mà không than vãn. Phong cũng đưa cụ đi khám định kỳ, lần này chịu ngồi cạnh cụ nói chuyện lâu hơn.
Cụ Liên không biết sự thay đổi đó kéo dài được bao lâu.
Nhưng ít nhất, cụ đã làm một việc đúng:
khiến con cái hiểu rằng, “dưỡng già” không phải là cuộc trao đổi.
