Tôi tên Hà, 27 tuổi, lấy chồng được gần một năm. Chồng tôi là Tuấn, hiền nhưng hơi yếu trong việc nói chuyện với gia đình, nhất là với mẹ anh – bà Hường. Nhà chồng tôi ở Bình Dương, còn tôi từ Đồng Nai lên, làm nhân viên văn phòng, lương ổn nhưng không dư dả.
Hôm đó là chủ nhật, bà Hường gọi điện bảo:
“Chiều nay cả nhà đi ăn hải sản cho vui, con dâu mới về làm dâu phải hòa đồng nghe chưa!”
Tôi nghĩ đơn giản: đi ăn một bữa, mình góp vui, ai trả thì trả. Tuấn cũng nói nhỏ:
“Em cứ đi cho mẹ vui, chắc ba mẹ trả thôi.”
Đến nhà hàng hải sản khá sang, bàn ăn có đủ: ba chồng tôi – ông Tư, em chồng – Vy, chồng Vy là Hải, thêm hai đứa cháu. Vừa ngồi xuống, bà Hường cầm menu gọi như… người vừa trúng số.
“Này, lấy cho cô con tôm hùm nướng phô mai! Ốc hương rang muối! Mực hấp gừng! Cua sốt Singapore! Hàu phô mai! Sò huyết cháy tỏi!”
Tôi hơi giật mình. Nhưng chưa dừng lại.
Bà quay sang em chồng:
“Vy, con thích món nào cứ gọi. Ăn cho đã!”
Vy cười tươi:
“Dạ cho con thêm lẩu hải sản, bạch tuộc nhúng giấm, tôm càng xanh nữa!”
Tôi liếc sang Tuấn, anh chỉ cười gượng. Tôi tính nhẩm sơ sơ thôi cũng đã vài triệu.
Điều làm tôi sốc là… họ gọi tới 28 món. Bàn đầy ắp, ăn không hết, nhưng ai cũng cười nói vui vẻ, nâng ly liên tục. Tôi chỉ ăn vài miếng, trong lòng càng lúc càng nặng.
Tới lúc nhân viên mang hóa đơn ra, bà Hường không thèm nhìn. Bà ung dung uống ngụm trà, rồi chỉ thẳng tay vào tôi, giọng tỉnh bơ:
“Con trả đi! Con dâu mới mà, coi như ra mắt nhà chồng.”
Cả bàn im bặt.
Tôi cứng người, tai ù đi. Tôi nhìn Tuấn, mong anh nói gì đó. Nhưng anh cúi mặt. Em chồng Vy thì nhếch môi như đã chờ sẵn.
Trong khoảnh khắc đó, tôi hiểu… bữa ăn này không hề “cho vui” như tôi tưởng.
Tôi ngồi chết lặng vài giây, không phải vì tiếc tiền, mà vì bị đối xử như một cái ví di động. Tôi hít sâu, cố giữ bình tĩnh. Trong đầu tôi hiện lên ngay hình ảnh tháng rồi tôi vừa gửi tiền về cho mẹ ruột sửa mái tôn, lại đóng tiền nhà, tiền điện, tiền xe. Thẻ tín dụng thì tôi hạn chế dùng vì sợ nợ kéo dài.
Tôi nhìn bà Hường, cười gượng:
“Dạ… mẹ ơi, con đi ăn con nghĩ là cả nhà mình… chia nhau hoặc ba mẹ trả. Con mang theo cũng không đủ ạ.”
Bà Hường lập tức nhíu mày:
“Không đủ là sao? Con làm văn phòng mà không có tiền à? Con dâu mới về nhà chồng mà tính toán dữ vậy?”
Ông Tư đặt ly xuống đánh “cạch”, nói nhẹ mà lạnh:
“Có nhiêu trả nhiêu đi, thiếu thì quẹt thẻ. Bữa nay mẹ con vui, có gì đâu mà làm căng.”
Vy bĩu môi:
“Chị Hà nói thiệt kỳ. Em đi ăn với bạn em còn biết mời nữa. Đây là gia đình mà.”
Tôi quay sang Tuấn, nói nhỏ:
“Anh… nói giúp em với…”
Tuấn ấp úng:
“Thì… hay em trả trước đi, để mẹ vui. Rồi về anh tính lại.”
Câu đó giống như một nhát dao. “Tính lại” nghĩa là gì? Nghĩa là vẫn là tiền của tôi, xong rồi về nhà… nói chuyện sau. Nhưng tôi biết, về tới nhà thì kiểu gì cũng thành “con dâu hỗn”, “không biết điều”.
Nhân viên đứng gần đó, lịch sự hỏi:
“Dạ chị muốn thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản ạ?”
Tôi mở điện thoại, tim đập mạnh. Hóa đơn gần 8 triệu. Tôi cảm giác tay mình lạnh ngắt. Tôi có thể xoay được một phần, nhưng trả hết thì tháng này coi như chật vật.
Tôi nói thẳng, lần này không vòng vo:
“Dạ con có thể góp phần của vợ chồng con. Nhưng cả bàn 28 món… con không thể trả hết được ạ.”
Không khí căng lên rõ rệt. Bà Hường gằn giọng:
“Con nói vậy là con không coi gia đình ra gì đúng không? Con làm dâu mà ngay bữa đầu đã cãi mẹ!”
Tôi nghẹn họng. Tôi không cãi. Tôi chỉ đang… bảo vệ bản thân.
Vy chen vào, giọng mỉa mai:
“Chị Hà lúc cưới cũng đâu có đem theo gì đặc biệt. Giờ ăn một bữa mà đã kêu.”
Nghe tới đây, tôi tức đến run người. Đám cưới, tôi và Tuấn tự lo phần lớn, nhà chồng chỉ góp tượng trưng. Tôi còn không đòi hỏi. Vậy mà giờ họ đem ra chì chiết.
Tôi nhìn Tuấn lần nữa, lần cuối. Tôi chờ anh đứng về phía tôi, chỉ cần nói một câu: “Để con trả” hoặc “Con xin lỗi, để gia đình con tự thanh toán”. Nhưng không. Anh ngồi im.
Tôi bấm chuyển khoản 2 triệu và nói rõ:
“Con gửi phần của con và anh Tuấn. Còn lại… xin mẹ và mọi người tự thanh toán giúp con.”
Bà Hường đập tay xuống bàn:
“Con làm vậy là làm mất mặt mẹ trước nhà hàng đó!”
Tôi bình tĩnh đáp:
“Dạ mẹ gọi món cho cả bàn, mẹ vui thì con cũng vui. Nhưng vui không có nghĩa là con gánh hết.”
Cả bàn sững lại. Ông Tư nhìn tôi chằm chằm, còn Vy lập tức rút điện thoại ra gọi ai đó như thể muốn “tố cáo”.
Tuấn kéo tay tôi:
“Em thôi đi, về nhà rồi nói…”
Tôi giật tay lại:
“Về nhà nói gì nữa anh? Ngay đây anh không nói nổi một câu, về nhà anh sẽ nói được gì?”
Một câu hỏi khiến Tuấn đứng hình.
Cuối cùng, bà Hường gọi nhân viên, quẹt thẻ thanh toán phần còn lại, mặt bà đỏ gay. Bà đứng dậy, nhìn tôi như kẻ thù:
“Về nhà tao sẽ nói chuyện với mày.”
Tôi không đáp. Tôi chỉ đứng lên, cầm túi, bước ra ngoài. Tuấn chạy theo sau, gọi:
“Hà! Em đừng làm lớn chuyện…”
Tôi quay lại nhìn anh, nói đúng một câu:
“Không phải em làm lớn. Là nhà anh làm quá.”
Trên đường về, Tuấn chạy xe mà im lặng. Tôi ngồi sau, mắt nhìn dòng xe, lòng nặng như đá. Tôi không khóc, nhưng trong đầu tôi tua lại từng câu từng chữ của mẹ chồng, từng ánh mắt của em chồng. Họ không chỉ muốn tôi trả tiền. Họ muốn tôi biết thân biết phận, muốn thử xem con dâu này “chịu đựng được tới đâu”.
Vừa về đến nhà, tôi chưa kịp thay đồ thì bà Hường đã gọi điện.
“Hà! Lên nhà mẹ ngay. Con làm cái trò gì mà nhục mặt người ta!”
Tuấn nhìn tôi cầu cứu:
“Em… hay mình lên xin lỗi mẹ đi. Chuyện nhỏ mà.”
Tôi quay sang anh, giọng chậm rãi:
“Chuyện nhỏ? 8 triệu không nhỏ. Nhưng điều em đau là anh im lặng.”
Tuấn chống chế:
“Mẹ nóng tính, em nhịn một chút…”
Tôi cắt ngang:
“Em nhịn hôm nay, thì lần sau mẹ sẽ làm tiếp. Em không phải cái máy rút tiền.”
Nói xong, tôi tự đi lên nhà chồng. Tôi không muốn trốn, càng không muốn để họ nghĩ tôi sợ.
Trong phòng khách, bà Hường đã ngồi sẵn, mặt hầm hầm. Ông Tư ngồi uống nước, còn Vy ngồi bắt chéo chân, cười nhạt như đang xem phim.
Bà Hường ném thẳng câu hỏi:
“Con dâu kiểu gì mà dám cãi mẹ trước mặt mọi người? Mày nghĩ mày là ai?”
Tôi chào đàng hoàng, rồi nói luôn:
“Dạ con là con dâu. Nhưng con dâu không có nghĩa là phải chịu bị lợi dụng.”
Vy bật cười:
“Chị nói nghe sang ghê. Ai lợi dụng chị?”
Tôi quay sang Vy:
“Em gọi món còn nhiều hơn cả mẹ. Ăn thì vui, tới lúc trả thì nhìn chị. Em nghĩ vậy là sao?”
Vy lập tức đổi mặt:
“Em có chồng em lo!”
Tôi nói ngay:
“Vậy thì hôm nay em cũng phải tự lo. Chứ sao lại để chị lo thay?”
Ông Tư lên tiếng:
“Thôi, phụ nữ trong nhà, bớt nói lại. Gia đình mà tính từng đồng thì sống sao?”
Tôi nhìn ông, vẫn giữ lễ phép nhưng không nhún nhường:
“Dạ con không tính từng đồng. Con chỉ tính công bằng. Ai ăn người đó trả. Ai gọi người đó chịu trách nhiệm.”
Bà Hường chỉ tay:
“Vậy ý mày là mẹ mày sai?”
Tôi đáp:
“Dạ mẹ gọi 28 món, mẹ không hỏi ý con, cũng không nói trước ‘con dâu trả’. Nếu mẹ nói trước, con đã từ chối ngay từ đầu.”
Bà Hường nghẹn lại, rồi chuyển sang bài cũ:
“Nhà này nuôi thằng Tuấn lớn, cưới mày về, mày phải biết điều!”
Tôi quay sang nhìn Tuấn đang đứng cửa, rồi nói rõ từng chữ:
“Con biết điều với người biết nghĩ cho con. Còn nếu chỉ coi con như người trả tiền, con xin phép không làm ‘điều’ kiểu đó.”
Không khí trong nhà lạnh toát. Vy đứng dậy định nói tiếp, nhưng tôi giơ tay:
“Con nói xong rồi. Từ nay, con có vài điều kiện.”
Bà Hường gằn:
“Điều kiện gì?”
Tôi nói rành mạch:
-
“Những buổi ăn uống tụ tập gia đình, ai gọi món thì hỏi cả bàn. Không được gọi vô tội vạ.”
-
“Tiền bạc, vợ chồng con sẽ tự quản, không ai có quyền bắt con trả thay.”
-
“Nếu mẹ còn muốn thử con kiểu hôm nay, con sẽ không tham gia nữa.”
-
“Và quan trọng nhất: chồng con phải là người nói rõ ràng, không được im lặng rồi bắt con chịu.”
Bà Hường tức đến đỏ mặt:
“Con dâu mà đặt luật với mẹ chồng à?”
Tôi nhìn thẳng:
“Dạ đây không phải luật. Đây là ranh giới. Nếu mẹ không tôn trọng con, thì con cũng không thể tôn trọng được những chuyện vô lý.”
Lúc đó, Tuấn bước vào. Anh nhìn tôi, rồi quay sang mẹ:
“Mẹ… hôm nay mẹ làm vậy quá đáng thật. Con xin lỗi mẹ, nhưng con không muốn vợ con bị ép nữa.”
Tôi bất ngờ vì lần đầu tiên Tuấn đứng ra. Bà Hường chết lặng vài giây, rồi quay đi:
“Được. Tụi bây giỏi. Từ nay tao khỏi cần.”
Tôi gật đầu:
“Dạ, con không cần mẹ phải ‘cần’ con. Con chỉ cần mẹ cư xử đúng.”
Tối hôm đó, Tuấn nói với tôi:
“Anh xin lỗi. Anh hèn quá.”
Tôi không mắng nữa. Tôi chỉ nói:
“Em không cần anh giỏi giang. Em chỉ cần anh đứng về phía đúng.”
Từ sau vụ đó, nhà chồng không còn dám “gài” tôi như trước. Những bữa ăn sau, bà Hường gọi món ít hẳn, và kỳ lạ là… ai cũng ăn vừa đủ, không còn cảnh gọi ồ ạt rồi bỏ thừa.
Còn tôi, lần đầu tiên hiểu ra: làm dâu không phải là nhẫn nhịn cho qua. Là biết mềm, nhưng cũng phải biết cứng đúng lúc.
