Tôi tên Thảo, 27 tuổi, lấy chồng được gần một năm. Chồng tôi là Hùng, hiền lành, chăm chỉ, nhưng rất nghe lời bố mẹ. Nhà chồng ở quê Bình Dương, kiểu nhà mái tôn cũ, phòng khách sát phòng bố mẹ chồng, còn vợ chồng tôi ở phòng nhỏ phía sau.
Từ khi về làm dâu, tôi luôn cố gắng sống hòa thuận. Mẹ chồng – bà Lan – ngoài miệng lúc nào cũng nhẹ nhàng, nhưng hay xét nét. Bố chồng – ông Bảy – ít nói, nhưng ánh mắt lúc nào cũng khiến người ta có cảm giác bị soi mói. Tôi vẫn nghĩ đó chỉ là do mình nhạy cảm.
Cho đến một chuyện… rất kỳ lạ.
Gần như đêm nào, tầm hơn 12 giờ, tôi đều nghe thấy tiếng lục đục trong phòng bố mẹ chồng. Tiếng kéo đồ, tiếng lạch cạch như mở tủ, rồi có khi là tiếng bước chân đi qua đi lại. Ban đầu tôi nghĩ chắc bố mẹ chồng dậy uống nước, hoặc có tuổi nên mất ngủ.
Nhưng tiếng ấy đều đặn đến mức đáng sợ.
Có hôm trời mưa, gió lùa, tôi giật mình tỉnh giấc. Ngoài kia tối om, nhưng tiếng lục đục lại rõ mồn một. Tôi khẽ lay Hùng:
“Anh… bố mẹ anh làm gì mà khuya vậy?”
Hùng chỉ mở mắt một chút rồi quay đi, giọng cáu kỉnh:
“Em ngủ đi, bố mẹ có việc.”
Câu trả lời cụt lủn làm tôi lạnh sống lưng. Một người đàn ông bình thường sẽ hỏi lại hoặc ít nhất tỏ ra tò mò, còn Hùng… như thể anh đã biết rõ mọi chuyện, và không muốn tôi nhắc đến.
Đêm hôm sau, tôi không ngủ được. Tôi nằm im lắng nghe, tim đập mạnh từng nhịp. Tiếng trong phòng bố mẹ chồng lại vang lên: kéo ngăn tủ… lạch cạch… rồi có tiếng giấy sột soạt.
Tôi cắn răng bước xuống giường, đi chân trần ra ngoài. Tôi rón rén đến gần cửa phòng bố mẹ chồng, tim như muốn nhảy khỏi lồng ngực.
Cửa khép hờ.
Tôi ghé mắt nhìn qua khe.
Và tôi run rẩy khi thấy mẹ chồng đang ngồi trước tủ quần áo mở toang, tay bà lôi ra một xấp giấy tờ, còn bố chồng đứng bên cạnh, cầm điện thoại soi đèn.
Nhưng điều khiến tôi chết lặng… là trên giường có một chiếc túi vải đen, bên trong lộ ra góc của một xấp tiền dày, và một tờ giấy có tên tôi: “Nguyễn Thị Thảo”.
Tôi đứng sững, không dám thở.
Bố chồng bất ngờ quay đầu về phía cửa…
Tôi hoảng đến mức chân như dính xuống nền. Bố chồng nhìn về phía cửa, ánh mắt sắc như dao. Tôi lập tức lùi một bước, ép sát người vào vách tường cạnh cửa, tim đập dồn dập.
Trong tích tắc, tôi tưởng ông sẽ mở cửa và bắt gặp tôi đang rình rập.
Nhưng không. Ông chỉ bước vài bước, khép cửa lại kín hơn, rồi quay lại phòng. Tôi nghe tiếng ông nói nhỏ, giọng nặng trịch:
“Cẩn thận… đừng để nó biết.”
“Nó” là ai? Tôi hay Hùng?
Tôi lùi về phòng, chui vào chăn. Cả người lạnh toát. Trong đầu tôi hiện lên hình ảnh xấp tiền dày và tờ giấy có tên mình. Tại sao giấy tờ của tôi lại nằm trong phòng bố mẹ chồng? Và vì sao họ lại giấu giếm như vậy?
Sáng hôm sau, tôi cố tỏ ra bình thường. Mẹ chồng vẫn nấu ăn, vẫn cười nói như không có chuyện gì. Bố chồng vẫn ngồi uống cà phê, đọc báo. Còn Hùng… anh né tránh ánh mắt tôi.
Đến trưa, khi Hùng đi ra ngoài chở hàng, tôi tìm cớ ở nhà dọn dẹp. Tôi để ý thấy mẹ chồng luôn mang theo chìa khóa tủ phòng bà, không rời nửa bước. Tôi càng chắc chắn chuyện đêm qua không phải chuyện ngẫu nhiên.
Tôi quyết định thử dò hỏi.
“Má ơi, dạo này con mất ngủ quá. Con hay nghe phòng má với ba có tiếng mở tủ khuya khuya…”
Tay mẹ chồng đang rửa chén bỗng khựng lại. Bà không quay đầu, chỉ đáp gọn:
“Nghe nhầm thôi. Nhà cũ nó kêu.”
Tôi nuốt nước bọt.
“Dạ… mà tối qua con thấy ba má thức khuya thiệt.”
Bà Lan quay phắt lại, mắt không còn hiền.
“Con thức khuya làm gì? Con gái có chồng rồi mà hay rình rập vậy hả?”
Tôi sững người. Chỉ một câu thôi mà bà đã gắn cho tôi cái mác “rình rập”. Tôi vội cười trừ, xin lỗi rồi bỏ đi.
Càng lúc tôi càng thấy trong nhà này có một thứ gì đó đang siết chặt lấy mình.
Chiều tối, Hùng về. Tôi kéo anh vào phòng, khóa cửa.
“Hùng… nói thật cho em biết. Ba má đang giấu em chuyện gì?”
Hùng im lặng, nhìn xuống nền gạch. Tôi thấy bàn tay anh siết lại, móng tay bấm vào lòng.
“Họ lấy giấy tờ của em làm gì? Em thấy tờ giấy ghi tên em trong phòng ba má. Và… có cả tiền. Rất nhiều tiền.”
Hùng tái mặt. Anh ngẩng lên nhìn tôi, đôi mắt vừa sợ vừa van xin.
“Em thấy rồi hả…”
Tôi gật đầu. Cổ họng nghẹn lại.
Hùng thở dài, giọng run:
“Thảo… em đừng hỏi nữa được không? Em biết cũng chẳng giải quyết được gì đâu.”
Tôi bật khóc vì uất.
“Em là vợ anh mà! Em đang sống trong nhà anh! Em có quyền biết!”
Hùng im lặng một lúc lâu rồi mới nói nhỏ:
“Ba má… ba má đang giữ giấy tờ của em để… làm hồ sơ.”
“Làm hồ sơ gì?”
Anh chần chừ.
“Vay tiền.”
Tôi như bị tạt nước đá.
“Vay tiền? Vay bằng giấy tờ của em?”
Hùng bối rối:
“Không phải vay ngân hàng đâu… kiểu… vay ngoài. Ba anh làm ăn thua lỗ, nợ từ hồi trước cưới. Giờ người ta thúc dữ lắm. Ba má tính làm khoản lớn trả dứt… rồi từ từ làm lại.”
Tôi không tin vào tai mình.
“Vậy cái túi tiền em thấy là gì?”
Hùng cắn răng, mắt đỏ lên:
“Là tiền người ta đưa trước… để làm hồ sơ. Nhưng nếu không xong… họ sẽ siết.”
Tôi ôm miệng, cố không hét lên. Vậy ra mỗi đêm họ lục đục không phải vì mất ngủ, mà là vì đang gom giấy tờ, tính toán số tiền, che giấu việc họ đem tôi ra làm “tài sản thế chấp”.
Tôi gằn giọng:
“Anh biết từ đầu, đúng không?”
Hùng không trả lời.
Sự im lặng đó chính là câu trả lời tàn nhẫn nhất.
Ngay lúc ấy, ngoài sân vang lên tiếng xe máy gấp gáp. Tiếng người đàn ông lạ quát lớn:
“Ông Bảy! Ra đây nói chuyện!”
Tôi và Hùng nhìn nhau, mặt cắt không còn giọt máu.
Tiếng đập cửa rầm rầm làm cả nhà chấn động. Tôi nghe mẹ chồng hốt hoảng gọi bố chồng:
“Ông ơi! Họ tới rồi!”
Hùng lao ra khỏi phòng, còn tôi đứng chết trân, tay run đến mức không cầm nổi điện thoại. Nhưng dù sợ, tôi vẫn phải biết chuyện này sẽ đi tới đâu, vì nó liên quan trực tiếp đến tôi.
Ngoài sân có ba người đàn ông lạ mặt. Một người tầm hơn 40, mặc áo khoác đen, miệng ngậm điếu thuốc, nói giọng lạnh tanh:
“Nợ hơn ba trăm triệu mà hẹn lần hẹn lữa. Giờ tính sao?”
Bố chồng bước ra, mặt tái xanh. Ông cố giữ bình tĩnh:
“Tôi nói rồi, cho tôi thêm ít bữa…”
Người kia bật cười khẩy:
“Ít bữa là bữa nào? Hay để tôi nói thẳng, giấy tờ làm tới đâu rồi? Bên anh báo là hồ sơ chưa đủ.”
Tôi giật mình. Hồ sơ… đúng như Hùng nói. Tôi nhìn sang mẹ chồng, thấy bà đứng nép sau cửa, hai bàn tay bấu chặt vào nhau.
Người đàn ông khoác đen đảo mắt một vòng, rồi ánh nhìn dừng lại ở tôi. Anh ta nheo mắt:
“Con dâu hả? Là người đứng tên phải không?”
Tôi lạnh sống lưng. Không cần ai trả lời, ánh mắt hoang mang của mẹ chồng đã tố cáo tất cả.
Tôi bước lên một bước, giọng run nhưng cố rõ ràng:
“Tôi chưa ký bất cứ thứ gì. Và tôi cũng không đồng ý cho ai dùng giấy tờ của tôi để vay.”
Bố chồng quát khẽ:
“Thảo! Vô nhà!”
Nhưng tôi không lùi. Tôi nhìn thẳng vào ông:
“Ba… con hỏi thật. Ba má lấy giấy tờ của con lúc nào?”
Mẹ chồng bật khóc nức nở:
“Má… má chỉ muốn giữ nhà thôi con ơi. Nếu mất nhà, cả nhà ra đường… tụi con biết sống sao…”
Tôi cắn môi đến bật máu.
Tôi hiểu nỗi sợ của bà. Nhưng tôi cũng hiểu một điều rõ ràng hơn: họ đang dùng tương lai của tôi để vá cái hố do họ đào ra, mà không hề hỏi tôi một câu.
Người đàn ông áo đen nhả khói:
“Thôi tôi không quan tâm chuyện gia đình. Tôi cần đúng hạn. Không đủ giấy tờ thì có cách khác… ký giấy gán nợ nhà.”
Bố chồng giật nảy:
“Không! Nhà này là của tôi!”
“Nhưng nợ cũng là của anh.”
Không khí căng như dây đàn.
Hùng lúc này mới bước ra, giọng khàn:
“Anh ơi… cho gia đình em thêm thời gian. Em sẽ đi làm thêm, em trả.”
Người kia cười nhạt:
“Cậu trả? Lương cậu được bao nhiêu? Cậu tính trả tới bao giờ?”
Tôi nhìn Hùng. Lần đầu tiên, tôi thấy chồng mình nhỏ bé như một đứa trẻ giữa cơn bão do chính gia đình anh tạo ra.
Tôi hít một hơi thật sâu, rồi nói:
“Anh muốn tiền đúng không? Tôi có cách.”
Cả sân im bặt.
Tôi quay sang bố mẹ chồng:
“Con sẽ không đứng tên vay. Nhưng con sẽ về nhà mẹ ruột một thời gian. Con sẽ gọi ba mẹ con lên đây, mời tổ trưởng khu phố hoặc công an xã làm chứng. Con muốn kiểm tra toàn bộ giấy tờ của con đang ở đâu. Nếu ba má giữ… phải trả ngay.”
Mẹ chồng sụp xuống:
“Con làm vậy là dồn ba má vào đường chết…”
Tôi nghẹn họng nhưng vẫn nói tiếp:
“Không. Con đang cứu con. Và cũng cứu cả nhà khỏi một cái bẫy lớn hơn.”
Tôi quay sang người đàn ông áo đen:
“Tôi sẽ báo chính quyền nếu có hành vi ép buộc hay đe dọa. Còn nợ của ai, người đó chịu. Tôi không liên quan.”
Anh ta nhìn tôi vài giây, rồi nhếch môi:
“Con dâu cứng ghê. Thôi được. Ba ngày. Quá ba ngày, đừng trách.”
Họ lên xe đi. Bụi bay mù sân.
Tối đó, Hùng im lặng rất lâu mới nói:
“Anh xin lỗi… Anh biết sai rồi.”
Tôi nhìn anh, mắt cay xè:
“Anh sai không phải vì ba má anh nợ. Anh sai vì anh để em một mình trong cái nhà này… với một bí mật có thể hủy cuộc đời em.”
Sáng hôm sau, tôi thu dọn đồ. Tôi về nhà mẹ ruột. Trước khi đi, tôi nói với mẹ chồng một câu cuối:
“Con vẫn là con dâu. Nhưng con không thể là vật thế chấp của bất kỳ ai.”
Tôi bước ra khỏi cổng, lòng đau nhưng nhẹ hơn. Vì lần đầu tiên từ khi lấy chồng, tôi hiểu: làm dâu không có nghĩa là phải im lặng chịu đựng.
