Cha từ Hưng Yên lên Hà Nội thăm tôi, bị đuổi khỏi cổng cơ quan trong ở Hà Nội — một giờ sau, cuộc gọi từ quê khiến tôi g–ào kh–óc q–uỵ ng–ã…
Tôi tên là Nguyễn Minh An, 28 tuổi, làm nhân viên truyền thông cho một công ty xây dựng lớn ở quận Cầu Giấy. Sáng hôm đó, Hà Nội nắng gắt, cổng cơ quan tôi đông nghịt người ra vào, thẻ từ quét liên tục kêu “tít tít” lạnh lùng. Tôi đang họp thì bảo vệ nội bộ gọi lên, giọng cộc lốc: “Có một bác tự xưng là bố em đứng trước cổng, không có thẻ, gây cản trở lối đi”.
Tôi chạy vội xuống. Từ xa đã thấy cha tôi – ông Nguyễn Văn Hòa, người đàn ông gầy gò, áo sơ mi cũ bạc màu, tay xách túi vải sờn. Ông đứng nép bên cổng sắt cao, mồ hôi chảy dọc sống lưng. Bảo vệ nói rất to, như để mọi người xung quanh cùng nghe: “Quy định không cho người lạ vào. Bác về đi”.
Cha tôi lúng túng giải thích rằng từ Hưng Yên lên, chỉ muốn gặp con gái vài phút. Nhưng câu trả lời nhận lại là cái lắc đầu dứt khoát. Tôi chen vào, cố giữ bình tĩnh, nói rằng đó là bố tôi, tôi sẽ ra ngoài nói chuyện. Bảo vệ nhún vai: “Thì ra ngoài đi, không đứng đây”.
Cha quay sang nhìn tôi, ánh mắt vừa mừng vừa tủi. Tôi chưa kịp nói gì thì ông đã vội vàng: “Thôi con, bố về cũng được. Bố chỉ muốn xem chỗ con làm có ổn không”. Tôi nắm tay cha, cảm nhận rõ những vết chai sần, thứ mà tôi đã quen từ nhỏ. Nhưng giữa ánh nhìn soi mói của đồng nghiệp, giữa cổng sắt lạnh lùng, tôi thấy cổ họng mình nghẹn lại.
Cha quay lưng đi. Tôi đứng chết lặng vài giây rồi chạy theo ra tận vỉa hè. Tôi dúi vào tay ông ít tiền, dặn bắt xe về cho sớm. Ông cười hiền: “Con giữ mà lo công việc. Bố quen rồi”. Rồi ông bước đi, dáng lưng còng hòa vào dòng xe cộ ồn ào.
Tôi quay lại bàn làm việc, cố gắng tập trung. Nhưng một giờ sau, khi điện thoại rung lên, hiện số lạ từ quê, tim tôi đập mạnh bất thường. Vừa nghe máy, tôi đã nghe tiếng khóc hoảng loạn của dì Tám: “An ơi… bố mày ngã ngoài bến xe rồi…”.
Tai tôi ù đi. Điện thoại rơi xuống nền gạch. Tôi gào lên, nước mắt trào ra không kiểm soát, hai chân mềm nhũn, cả người quỵ xuống giữa văn phòng đông người.
Tôi không nhớ mình đã xin nghỉ bằng cách nào. Chỉ nhớ lúc tỉnh táo hơn, tôi đã ngồi trên chuyến xe khách về Hưng Yên, tay run run ôm chặt chiếc túi xách. Hình ảnh cha đứng trước cổng cơ quan cứ lặp đi lặp lại trong đầu tôi như một đoạn phim không thể tua nhanh.
Dì Tám gọi lại, giọng đã bớt hoảng nhưng vẫn nghèn nghẹn. Dì kể cha tôi bắt xe buýt ra bến xe Mỹ Đình, định bắt chuyến về quê cho đỡ tốn tiền. Trời nắng, ông đứng đợi lâu, hoa mắt chóng mặt rồi ngã quỵ. Người ta đưa ông vào trạm y tế gần đó, sau mới chuyển lên bệnh viện huyện.
Tôi ngồi trên xe mà lòng như lửa đốt. Tôi tự trách mình vô cùng. Nếu sáng nay tôi kiên quyết đưa cha đi ăn, nếu tôi không để ông lủi thủi về một mình, nếu tôi không sợ ánh mắt đồng nghiệp… Có quá nhiều “nếu” khiến ngực tôi đau thắt.
Về đến bệnh viện, tôi thấy cha nằm trên giường, tay cắm kim truyền, gương mặt tái nhợt. Bác sĩ nói ông bị tụt huyết áp do nắng nóng và mệt, may mắn được đưa vào kịp thời. Tôi nắm tay cha, nước mắt rơi không ngừng. Ông mở mắt, thấy tôi thì mỉm cười yếu ớt: “Con về rồi à? Bố làm con lo quá”.
Câu nói ấy khiến tôi càng đau hơn. Suốt tuổi thơ, cha tôi luôn là người nhường nhịn, chịu thiệt. Mẹ mất sớm, một mình cha nuôi tôi ăn học. Ông làm đủ nghề: phụ hồ, đạp xích lô, ai thuê gì làm nấy. Tôi đỗ đại học, cha bán mảnh vườn nhỏ sau nhà để có tiền cho tôi lên Hà Nội. Vậy mà khi ông lên thăm tôi, thứ ông nhận được lại là sự lạnh lùng trước cổng cơ quan của chính con gái mình.
Tối đó, tôi ngồi cạnh giường bệnh, nghe cha kể rằng ông chỉ muốn tận mắt thấy nơi tôi làm việc. Ông sợ tôi nói quá để ông yên tâm. “Bố thấy con mặc áo đẹp, làm công ty lớn, bố mừng lắm”, ông nói, giọng run run.
Tôi bật khóc, xin lỗi cha trong nghẹn ngào. Cha xoa đầu tôi như hồi tôi còn bé: “Không sao đâu con. Đời mà, ai cũng có lúc phải đứng ngoài cổng”.
Những ngày sau, tôi xin nghỉ phép dài hạn để chăm cha. Tôi chợt nhận ra, bao năm qua mình mải chạy theo công việc, danh xưng, mà quên mất người đã hy sinh cả đời vì mình. Tôi gọi điện cho trưởng phòng, kể lại sự việc. Không phải để trách móc ai, mà để nói rằng tôi cần một môi trường tôn trọng con người hơn cả những quy định khô cứng.
Cha xuất viện sau một tuần. Tôi đưa ông về nhà, căn nhà cấp bốn quen thuộc ở Hưng Yên. Mỗi buổi chiều, tôi đẩy cha ra hiên ngồi hóng gió, nghe tiếng trẻ con trong xóm nô đùa. Lòng tôi dần lắng lại, nhưng nỗi day dứt thì chưa bao giờ vơi.
Một tối, tôi quyết định nói với cha rằng tôi đang cân nhắc nghỉ việc. Cha ngạc nhiên, hỏi vì sao. Tôi kể lại cảm giác đứng giữa cổng cơ quan hôm đó, cảm giác bất lực khi thấy cha bị đuổi đi như một người xa lạ. Tôi nói rằng mình không muốn tiếp tục ở một nơi khiến tôi xấu hổ vì chính gia đình mình.
Cha im lặng rất lâu. Rồi ông bảo: “Con làm gì cũng được, miễn là con thấy mình sống đàng hoàng”. Câu nói giản dị ấy như một cái gật đầu tiếp thêm dũng khí cho tôi.
Tôi quay lại Hà Nội sau đó ít ngày để bàn giao công việc. Lần này, tôi đi qua cổng cơ quan với tâm thế khác. Tôi không còn sợ ánh nhìn của ai. Tôi nộp đơn nghỉ, thẳng thắn góp ý về cách ứng xử của bộ phận bảo vệ và văn hóa nội bộ. Có thể không thay đổi được nhiều, nhưng ít nhất tôi đã nói ra.
Tôi tìm một công việc mới ở một công ty nhỏ hơn, thu nhập thấp hơn, nhưng không khí gần gũi. Ngày đầu đi làm, tôi dẫn cha lên thăm. Không cổng sắt cao, không thẻ từ, chỉ là một văn phòng nhỏ trong con ngõ. Mọi người chào hỏi cha tôi niềm nở, mời ông uống nước. Cha cười nhiều, nụ cười mà tôi đã lâu không thấy.
Trên đường về, cha nói nhỏ: “Ở đây bố thấy ấm”. Tôi biết, không phải vì nơi đó tốt hơn, mà vì tôi đã học được cách mở cổng lòng mình, không để nỗi tự ti và sĩ diện che khuất tình thân.
Giờ đây, mỗi khi nhớ lại buổi trưa nắng ở Hà Nội, hình ảnh cha đứng trước cổng cơ quan vẫn khiến tôi đau. Nhưng chính nỗi đau ấy đã kéo tôi về gần hơn với những giá trị thật. Tôi hiểu rằng, thành công không phải là cánh cổng cao bao nhiêu, mà là ta có dám mở cửa cho người thân bước vào cuộc đời mình hay không.
