Ngày ra tòa chồng m::ỉa m::ai: “Ng:ữ như cô, vừa gi::à, vừa q::uê, vừa n:át, giờ có đứ:ng đư:ờng cũng chẳng đ::ứa nào n:ó thèm ngó.” để rồi 5 phút sau ch::ết đứng khi thấy cảnh tươngj trước mắt….
Ngày ra tòa, trời Hà Nội xám đục, mưa bụi lất phất như cố tình làm nhòa mọi thứ. Trước cổng tòa án quận, người đàn bà đứng lặng, tay nắm chặt chiếc túi vải sờn mép. Cô tên Lê Thị Hạnh, bốn mươi ba tuổi, dáng người gầy, nước da sạm vì năm tháng buôn bán ngoài chợ. Bộ áo sơ mi màu be đã cũ nhưng được ủi phẳng, là thứ tươm tất nhất cô có cho một ngày tưởng như sẽ khép lại cả một đời hôn nhân.
Bên kia hành lang, Nguyễn Văn Minh – chồng cô – ngồi khoanh tay, gương mặt lạnh băng. Anh ta trẻ hơn Hạnh bốn tuổi, tóc vuốt keo gọn gàng, áo vest thẳng nếp. Khi Hạnh bước vào phòng xử, Minh cười nhạt, nghiêng người nói đủ lớn để cô nghe:
“Ngữ như cô, vừa già, vừa quê, vừa nát, giờ có đứng đường cũng chẳng đứa nào nó thèm ngó.”
Lời nói như nhát dao cùn, không đủ sắc để giết chết ngay, nhưng đủ đau để rỉ máu âm ỉ. Hạnh không đáp. Cô chỉ thấy tai ù đi, những năm tháng cũ tràn về: căn nhà cấp bốn ngày mới cưới, gánh hàng rong mỗi sớm, những đêm con sốt cao, một mình bế con chạy mưa. Cô từng nghĩ nhẫn nhịn là cách giữ mái ấm. Nhưng mái ấm ấy rạn vỡ từ lúc Minh làm ăn khấm khá, mở được công ty nhỏ, rồi có “đối tác” trẻ đẹp xuất hiện.
Phiên tòa diễn ra nhanh. Hồ sơ ly hôn đã quá rõ ràng: Minh ngoại tình, tài sản đứng tên anh ta gần hết. Hạnh chỉ yêu cầu chia phần nhỏ để nuôi con trai đang học đại học. Minh cười khinh, ký tên cái rẹt.
Đúng lúc thẩm phán chuẩn bị tuyên bố kết thúc, cửa phòng xử mở ra. Một người phụ nữ bước vào, theo sau là một chàng trai cao gầy, gương mặt quen thuộc đến nghẹn thở. Hạnh sững người. Minh thì như bị ai đóng đinh xuống ghế. Chỉ năm phút sau câu nói miệt thị kia, cảnh tượng trước mắt khiến anh ta chết đứng – không phải vì siêu nhiên, mà vì sự thật trần trụi vừa xuất hiện giữa thanh thiên bạch nhật.
Người phụ nữ vừa bước vào tên Trần Thị Vân, kế toán cũ của công ty Minh. Chàng trai đi cạnh là Nguyễn Đức Khang, hai mươi mốt tuổi, sinh viên năm ba. Khang nhìn thẳng về phía Minh, ánh mắt bình tĩnh nhưng lạnh lẽo. Cả phòng xử xôn xao. Thẩm phán yêu cầu giữ trật tự.
Vân lên tiếng trước, giọng rõ ràng: cô xin phép cung cấp thêm chứng cứ liên quan đến vụ việc phân chia tài sản và hành vi vi phạm pháp luật của Nguyễn Văn Minh. Minh tái mặt, đứng bật dậy phản đối, nhưng thẩm phán yêu cầu anh ta ngồi xuống. Hạnh vẫn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, chỉ thấy tim mình đập dồn dập.
Vân trình bày: trong ba năm làm kế toán, cô phát hiện Minh lập hai sổ sách, trốn thuế và chuyển tiền sang tài khoản cá nhân đứng tên người khác. Người đó không ai xa lạ – chính là Khang. Cả căn phòng lặng đi. Minh lắp bắp chối cãi, nhưng Khang bước lên, đưa ra giấy tờ ngân hàng và nói:
“Cháu là con ruột của ông Minh.”
Câu nói như tiếng sét. Minh sững sờ. Hạnh cảm thấy chân mình mềm nhũn. Khang kể: mẹ cậu – Vân – từng có quan hệ với Minh cách đây hơn hai mươi năm, khi Minh chưa cưới Hạnh. Minh bỏ đi khi biết Vân mang thai. Vân một mình nuôi con, không đòi hỏi gì. Những năm gần đây, Minh tình cờ gặp lại, biết Khang là con mình, liền lợi dụng điều đó. Anh ta chuyển tiền, nhờ đứng tên tài khoản để “tiện làm ăn”, đổi lại là lời hứa sẽ công nhận con.
Nhưng sự thật là Minh dùng chính con ruột làm bình phong cho hành vi phi pháp. Khi Vân phát hiện và phản đối, Minh cắt đứt, còn dọa nạt. Vân im lặng suốt một thời gian, cho đến khi biết Minh đang ép Hạnh ra tòa, định tước sạch mọi thứ.
“Em không thể để anh tiếp tục chà đạp người khác,” Vân nói, ánh mắt quay sang Hạnh. “Chị ấy không đáng bị đối xử như vậy.”
Thẩm phán quyết định tạm dừng tuyên án, tiếp nhận chứng cứ mới và chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra. Minh run rẩy, mồ hôi túa ra. Mọi vẻ kiêu ngạo biến mất. Hạnh ngồi đó, nước mắt lăn dài, nhưng không phải vì đau. Lần đầu tiên sau nhiều năm, cô thấy sự thật đứng về phía mình.
Khang bước đến gần Hạnh, cúi đầu lễ phép. Cậu nói nhỏ:
“Cháu xin lỗi vì những gì bác đã phải chịu. Nếu không có bác, chắc bố cháu đã không có ngày hôm nay để mà… tàn nhẫn như thế.”
Hạnh nghẹn lời. Cô chợt nhận ra, trong tất cả những con người ở căn phòng này, người trẻ nhất lại là người hiểu chuyện nhất.
Ba tháng sau, vụ án của Minh được khởi tố. Công ty bị điều tra, tài sản bị phong tỏa. Minh từ người đàn ông bảnh bao ngày nào trở nên tiều tụy, đối mặt với vòng lao lý. Phiên tòa ly hôn được mở lại. Lần này, Minh không còn cười khinh. Anh ta cúi gằm, chấp nhận phán quyết chia tài sản công bằng theo quy định, đồng thời phải cấp dưỡng đầy đủ cho con trai chung với Hạnh.
Hạnh rời tòa trong nắng nhẹ đầu hè. Cô không thấy hả hê, cũng không thấy đau đớn như tưởng tượng. Mọi thứ giống như một cánh cửa vừa khép lại, nhẹ nhưng dứt khoát. Những lời sỉ nhục hôm nào giờ trở nên xa xôi, như tiếng ồn lạc lõng.
Cô quay lại cuộc sống quen thuộc: buôn bán nhỏ, chăm sóc mẹ già, thỉnh thoảng lên thăm con ở ký túc xá. Khác chăng là trong lòng cô không còn nỗi sợ mơ hồ về tương lai. Số tiền chia được không lớn, nhưng đủ để cô sửa lại căn nhà, đủ để con trai yên tâm học tiếp.
Vân và Khang thỉnh thoảng ghé thăm. Vân xin lỗi Hạnh thêm lần nữa, nhưng Hạnh chỉ cười hiền. Cô hiểu mỗi người đều có những gánh nặng riêng. Khang tìm được việc làm thêm, tự lo học phí, không còn nhận tiền từ Minh. Cậu nói muốn sống đường hoàng, không dựa vào sai lầm của người lớn.
Một buổi chiều, Hạnh đứng trước gương, chợt nhận ra những nếp nhăn nơi khóe mắt. Cô không còn trẻ, không còn son phấn, nhưng ánh nhìn đã khác. Nó không còn cúi xuống. Cô nhớ lại câu nói cay độc của Minh hôm nào và thấy buồn cười. Đứng đường hay không, được ai ngó hay không, hóa ra chẳng còn quan trọng. Quan trọng là cô đã đứng vững trên đôi chân của mình.
Tin Minh bị kết án lan nhanh trong khu phố. Có người thương, có người trách. Hạnh không tham gia. Cô chọn im lặng. Với cô, bản án lớn nhất Minh nhận không nằm ở số năm tù, mà ở khoảnh khắc anh ta chết đứng khi nhận ra: người đàn bà anh từng khinh rẻ chính là người cuối cùng còn giữ cho anh ta chút nhân phẩm bằng cách không trả thù, không nhục mạ.
Cuộc đời vẫn tiếp diễn, giản dị và thật thà như chính Hạnh. Không có phép màu, không có siêu nhiên. Chỉ có sự thật, đến muộn nhưng đủ sức thay đổi số phận của những con người trong câu chuyện ấy.
